<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X25n0502"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 502 金刚经註讲</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 502 金刚经註讲</title> <author>淸 行敏述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">25</idno>.<idno type="no">502</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经註讲</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01842"> <charName>CBETA CHARACTER CB01842</charName> <mapping cb:dec="984882" type="PUA">U+F0732</mapping> <mapping type="unicode">U+347A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>俊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+(隹/乃)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05418"> <charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName> <mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping> <mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-16T15:46:33"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0703a" n="0703a"/> <lb ed="X" n="0703a01"/> <lb ed="X" n="0703a02"/><cb:docNumber>No. 502</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0703a03"/><lb ed="R092" n="0750a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经註讲卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0703a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu> <lb ed="X" n="0703a05"/><lb ed="R092" n="0750a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0703a0501">金刚是金中之精坚者。刚生金中。百炼不消。质极 <lb ed="X" n="0703a06"/><lb ed="R092" n="0750a03"/>坚利。不为物破。而无物不破。譬如般若能照破众 <lb ed="X" n="0703a07"/><lb ed="R092" n="0750a04"/>生贪嗔痴爱一切顚倒之见也。般若者梵语。华言 <lb ed="X" n="0703a08"/><lb ed="R092" n="0750a05"/>智慧。性体虚融。照用自在。故云般若。梵语波罗蜜。 <lb ed="X" n="0703a09"/><lb ed="R092" n="0750a06"/>华言到彼岸。欲到彼岸。须凭般若。此岸者。众生作 <lb ed="X" n="0703a10"/><lb ed="R092" n="0750a07"/>孽受苦。堕落沉沦之地。彼岸者。谓诸<persName>佛</persName>究竟到人 <lb ed="X" n="0703a11"/><lb ed="R092" n="0750a08"/>欲尽净。光明正大之地。经者径也。犹云路径。谓欲 <lb ed="X" n="0703a12"/><lb ed="R092" n="0750a09"/>到彼岸。必由此路径也。波罗蜜有六种。一佈施。度 <lb ed="X" n="0703a13"/><lb ed="R092" n="0750a10"/>悭贪。二持戒。度婬邪。三忍辱。度嗔怒。四精进。度懈 <lb ed="X" n="0703a14"/><lb ed="R092" n="0750a11"/>退。五禅定。度散乱。六智慧。度愚痴。各占六度之一。 <lb ed="X" n="0703a15"/><lb ed="R092" n="0750a12"/>唯一般若。能生八万四千智慧。则六度兼该。万行 <lb ed="X" n="0703a16"/><lb ed="R092" n="0750a13"/>具备。<persName>佛</persName>言梵语。中国莫识其義。宏始三年。姚秦迎 <lb ed="X" n="0703a17"/><lb ed="R092" n="0750a14"/>鸠摩罗什。至长安。待以国师之礼。请什用中国语。 <lb ed="X" n="0703a18"/><lb ed="R092" n="0750a15"/>翻译此经。指示後学。盖人之真性。本是虚灵不昧。 <lb ed="X" n="0703a19"/><lb ed="R092" n="0750a16"/>历劫常存。惜为万欲昏蔽。所以沉沦苦海。受报无 <lb ed="X" n="0703a20"/><lb ed="R092" n="0750a17"/>穷。我<persName>佛</persName>慈悲。特说此经。犹乘筏度津。以至彼岸也。 <lb ed="X" n="0703a21"/><lb ed="R092" n="0750a18"/>所谓金刚者。盖万物不能逃乎五行。而五行之中。 <lb ed="X" n="0703a22"/><lb ed="R092" n="0750b01"/>唯金最坚利长久。木有时而朽。水有时而涸。火有 <lb ed="X" n="0703a23"/><lb ed="R092" n="0750b02"/>时而熄。土有时而崩。以金试之于木。则能成器用。 <lb ed="X" n="0703a24"/><lb ed="R092" n="0750b03"/>沉之于水。则光湛常新。投之于火。则百炼愈精。埋 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0703b" n="0703b"/> <lb ed="X" n="0703b01"/><lb ed="R092" n="0750b04"/>之于土。则永劫不壞。其位在西北。能摧折万物。人 <lb ed="X" n="0703b02"/><lb ed="R092" n="0750b05"/>能用之于身。可以斩一<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b0201" n="0703b0201"/><anchor xml:id="beg0703b0201" n="0703b0201"/>己<anchor xml:id="end0703b0201"/>之邪魔。除万里之妖孽。 <lb ed="X" n="0703b03"/><lb ed="R092" n="0750b06"/>儒有龙泉宝剑。安<g ref="#CB15131">邦</g>定国。道有靑蛇宝剑。斩绝情 <lb ed="X" n="0703b04"/><lb ed="R092" n="0750b07"/>欲。<persName>佛</persName>有金刚宝杵。降伏魔王。大易以乾为首。元门 <lb ed="X" n="0703b05"/><lb ed="R092" n="0750b08"/>以金丹为首。此经以金刚为首。得此般若者。证西 <lb ed="X" n="0703b06"/><lb ed="R092" n="0750b09"/>方无量寿果。西方金方也。金之为義。大矣哉。故以 <lb ed="X" n="0703b07"/><lb ed="R092" n="0750b10"/>金刚为喩。般若者。智慧也。人生日用间。图名贪利。 <lb ed="X" n="0703b08"/><lb ed="R092" n="0750b11"/>姦伪百出。至死时。心尙不足。自以为乖巧伶俐。不 <lb ed="X" n="0703b09"/><lb ed="R092" n="0750b12"/>知溺于罪孽苦海。真痴愚也。必以智慧。打破痴愚。 <lb ed="X" n="0703b10"/><lb ed="R092" n="0750b13"/>独秉乾刚。勇猛精进。明了自性。岂不到彼道岸。与 <lb ed="X" n="0703b11"/><lb ed="R092" n="0750b14"/>诸<persName>佛</persName>同淸净身如哉。总之。金刚喩也。般若法也。波 <lb ed="X" n="0703b12"/><lb ed="R092" n="0750b15"/>罗蜜证果也。此讲章乃石公天基所註。于金刚般 <lb ed="X" n="0703b13"/><lb ed="R092" n="0750b16"/>若波之義。所解甚明。故存原讲。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0703b14"/><lb ed="R092" n="0750b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">译者</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0703b1401">姚秦三藏法师鸠摩罗什奉 诏译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0703b15"/><lb ed="R092" n="0750b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0703b1501">姚秦译经时也。後秦姚氏。建都长安。为别秦符氏。 <lb ed="X" n="0703b16"/><lb ed="R092" n="0751a01"/>故称姚秦。鸠摩罗什。译经者之名也。什父名鸠摩 <lb ed="X" n="0703b17"/><lb ed="R092" n="0751a02"/>罗炎。母名耆婆。祖居印土。家世相国。其父以聪明 <lb ed="X" n="0703b18"/><lb ed="R092" n="0751a03"/>见称。避位出家。遊学龟兹。龟兹王闻。以女迫而妻 <lb ed="X" n="0703b19"/><lb ed="R092" n="0751a04"/>之。乃生什。什处胎日。母增慧辩。如舍利<anchor xml:id="nkr_note_add_0703b1901" n="0703b1901"/><anchor xml:id="beg0703b1901" n="0703b1901"/>弗<anchor xml:id="end0703b1901"/>处胎相 <lb ed="X" n="0703b20"/><lb ed="R092" n="0751a05"/>似。什生。母即学<persName>佛</persName>修行。得证初果。自年七岁。亦俱 <lb ed="X" n="0703b21"/><lb ed="R092" n="0751a06"/>习<persName>佛</persName>乘。从师受经。日诵千偈。九岁随母到<name role="" type="person">罽宾</name>。依 <lb ed="X" n="0703b22"/><lb ed="R092" n="0751a07"/>名德法师槃头达多。习小乘经论。十二岁其母携 <lb ed="X" n="0703b23"/><lb ed="R092" n="0751a08"/>还。至月氏。北山有罗汉。见而异之。谓其母曰。此子 <lb ed="X" n="0703b24"/><lb ed="R092" n="0751a09"/>当善守之。如过三十五岁。不毁戒。度人不减毱多。 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0703c" n="0703c"/> <lb ed="X" n="0703c01"/><lb ed="R092" n="0751a10"/>若破戒者。止可才明<g ref="#CB01842">俊</g>艺法师而<anchor xml:id="nkr_note_add_0703c0101" n="0703c0101"/><anchor xml:id="beg0703c0101" n="0703c0101"/>已<anchor xml:id="end0703c0101"/>。又到沙勒国。 <lb ed="X" n="0703c02"/><lb ed="R092" n="0751a11"/>见<persName>佛</persName>钵。随顶戴之。俄念钵重。即不能勝。失声下之。 <lb ed="X" n="0703c03"/><lb ed="R092" n="0751a12"/>母问其故。即以唯心之義答之。乃还龟兹。名盖诸 <lb ed="X" n="0703c04"/><lb ed="R092" n="0751a13"/>国。至于四明。五围诸论。阴阳星算等術。莫不穷微 <lb ed="X" n="0703c05"/><lb ed="R092" n="0751a14"/>尽奥。从从卑摩罗。義学十诵律。又从须利耶苏摩。 <lb ed="X" n="0703c06"/><lb ed="R092" n="0751a15"/>咨禀大乘。乃知从前学小乘之非。如是专习大乘。 <lb ed="X" n="0703c07"/><lb ed="R092" n="0751a16"/>廣求要義。有顷什母预知龟兹运衰。辞往天竺。进 <lb ed="X" n="0703c08"/><lb ed="R092" n="0751a17"/>证三果。临行谓什曰。方等深教。当阐秦都。但于自 <lb ed="X" n="0703c09"/><lb ed="R092" n="0751a18"/>身。乃有不利奈何。什曰。菩萨之行。利物亡躯。果其 <lb ed="X" n="0703c10"/><lb ed="R092" n="0751b01"/>大化得行。虽富炉镬无恨。乃留住龟兹。止王新寺。 <lb ed="X" n="0703c11"/><lb ed="R092" n="0751b02"/>後又到<name role="" type="person">罽宾</name>。为其师槃头达多。具说大乘妙義。达 <lb ed="X" n="0703c12"/><lb ed="R092" n="0751b03"/>多感悟。反礼什。为大乘师焉。自是道播西乾。声流 <lb ed="X" n="0703c13"/><lb ed="R092" n="0751b04"/>东震。当此土前秦符坚建元九年。异星现于西域 <lb ed="X" n="0703c14"/><lb ed="R092" n="0751b05"/>分野。太史奏曰。当大德智人入辅中国。坚曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0703001" n="0703001"/>臣闻 <lb ed="X" n="0703c15"/><lb ed="R092" n="0751b06"/>龟兹有罗什。襄阳有道安。得非此二人耶。于是先 <lb ed="X" n="0703c16"/><lb ed="R092" n="0751b07"/>致道安。後遣骁骑将军吕光。率兵七万。伐龟兹。致 <lb ed="X" n="0703c17"/><lb ed="R092" n="0751b08"/>什。至西凉。光闻符坚为姚苌所弑。乃自據凉土。即 <lb ed="X" n="0703c18"/><lb ed="R092" n="0751b09"/>三河王位。什亦留止。苌即位。亦闻师名。屡请。光不 <lb ed="X" n="0703c19"/><lb ed="R092" n="0751b10"/>允。苌卒。子兴立。复请不允。光卒。子隆立。姚兴伐凉。 <lb ed="X" n="0703c20"/><lb ed="R092" n="0751b11"/>请什。至长安。待以国师之礼。当宏始三年时也。因 <lb ed="X" n="0703c21"/><lb ed="R092" n="0751b12"/>见旧译经论。卒多不与梵本相应。乃集沙门八百 <lb ed="X" n="0703c22"/><lb ed="R092" n="0751b13"/>馀人。所译经论。九十八部。凡三百九十馀卷。所译 <lb ed="X" n="0703c23"/><lb ed="R092" n="0751b14"/>此经。名金刚般若波罗蜜。什临灭集众谓曰。自以 <lb ed="X" n="0703c24"/><lb ed="R092" n="0751b15"/>暗昧。谬充翻译。若所传无谬。当使焚身之後。舌根 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0704a" n="0704a"/> <lb ed="X" n="0704a01"/><lb ed="R092" n="0751b16"/>不壞。後果如之。是知师舌兴<persName>如来</persName>廣长舌相。等无 <lb ed="X" n="0704a02"/><lb ed="R092" n="0751b17"/>有异。所以此经六译。而时所宗尙。皆宗秦本。今疏 <lb ed="X" n="0704a03"/><lb ed="R092" n="0751b18"/>依之。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">自序</cb:mulu><p xml:id="pX25p0704a0303" cb:place="inline"><persName>佛</persName>生于西土阎浮洲。当东土<name role="" type="person">周昭王</name>二十四 <lb ed="X" n="0704a04"/><lb ed="R092" n="0752a01"/>年甲寅岁四月初八日。从母摩耶氏右脇而入。即 <lb ed="X" n="0704a05"/><lb ed="R092" n="0752a02"/>从右脇而出。涅槃於穆王五十二年壬申岁二月 <lb ed="X" n="0704a06"/><lb ed="R092" n="0752a03"/>十五日。越一千一十七年。至後汉永平十年戊辰 <lb ed="X" n="0704a07"/><lb ed="R092" n="0752a04"/>岁。其教始行于中夏。梵音<persName>佛</persName>。华言觉也。谓于一切 <lb ed="X" n="0704a08"/><lb ed="R092" n="0752a05"/>有情中。能觉悟也。内觉无诸妄念。外觉不染六尘。 <lb ed="X" n="0704a09"/><lb ed="R092" n="0752a06"/>又云教主也。非相而相。应身<persName>佛</persName>也。相而非相。报身 <lb ed="X" n="0704a10"/><lb ed="R092" n="0752a07"/><persName>佛</persName>也。非相非非相。法身<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX25p0704a1012" cb:place="inline"><name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>。谈般若二 <lb ed="X" n="0704a11"/><lb ed="R092" n="0752a08"/>十二年。计六百馀卷。金刚般若。乃第五百七十七 <lb ed="X" n="0704a12"/><lb ed="R092" n="0752a09"/>卷。名曰断疑品。大部般若之总要。故独流通。能令 <lb ed="X" n="0704a13"/><lb ed="R092" n="0752a10"/>持诵者。得坚固生智慧。唯贵恒诵无间。自然感应。 <lb ed="X" n="0704a14"/><lb ed="R092" n="0752a11"/>利益无穷也。</p><p xml:id="pX25p0704a1406" cb:place="inline">是经古今刻本最多。每有错讹。虽经 <lb ed="X" n="0704a15"/><lb ed="R092" n="0752a12"/>莲池大师较正。而诸本仍有传误。兹刻考订原文 <lb ed="X" n="0704a16"/><lb ed="R092" n="0752a13"/>字字端的。更于句下圈点。分为三类。<persName>佛</persName>所说者。用 <lb ed="X" n="0704a17"/><lb ed="R092" n="0752a14"/>此〇圈。须菩提说者。用此◎圈。阿难结者。用此<anchor xml:id="nkr_note_add_0704a1701" n="0704a1701"/><anchor xml:id="beg0704a1701" n="0704a1701"/>、<anchor xml:id="end0704a1701"/> <lb ed="X" n="0704a18"/><lb ed="R092" n="0752a15"/>点。俾读者。一目了然。经意不解自明矣。</p><p xml:id="pX25p0704a1816" cb:place="inline">嗣 <lb ed="X" n="0704a19" type="honorific"/><lb ed="R092" n="0752a16"/>文<persName>佛</persName>七十一世孙法轮沙门行敏顶礼谨述。</p> <lb ed="X" n="0704a20"/><lb ed="R092" n="0752a17"/><p xml:id="pX25p0704a2001">余所著此经者。因见各家经解甚多。悉心细查。未 <lb ed="X" n="0704a21"/><lb ed="R092" n="0752a18"/>有傍註。恐读者不能悟。悟者不能诵。故详明傍註。 <lb ed="X" n="0704a22"/><lb ed="R092" n="0752b01"/>使读者一目了然。可以随时参悟。知其義理。修一 <lb ed="X" n="0704a23"/><lb ed="R092" n="0752b02"/>切无相无为之法。非教人徒然持诵。遂得福德之 <lb ed="X" n="0704a24"/><lb ed="R092" n="0752b03"/>勝。内修之福田。外修人所共见共闻。谓之阳德。内 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0704b" n="0704b"/> <lb ed="X" n="0704b01"/><lb ed="R092" n="0752b04"/>修人所不睹不闻。谓之阴德。有相有为。自不及无 <lb ed="X" n="0704b02"/><lb ed="R092" n="0752b05"/>相无为之福。外修自不及内修之福。阳德自不及 <lb ed="X" n="0704b03"/><lb ed="R092" n="0752b06"/>阴德之大。以见般若无相之法。六度万行。皆当体 <lb ed="X" n="0704b04"/><lb ed="R092" n="0752b07"/>此无相之法修。是以辗转教人受持读诵。为人解 <lb ed="X" n="0704b05"/><lb ed="R092" n="0752b08"/>说。使人知无相之法。精为奥妙。可以自修自悟。明 <lb ed="X" n="0704b06"/><lb ed="R092" n="0752b09"/>心见性耳。盖信受者。要知三藏之大略。先除六根 <lb ed="X" n="0704b07"/><lb ed="R092" n="0752b10"/>六尘。後除五蕴全空。方能入无我人等四相。无我 <lb ed="X" n="0704b08"/><lb ed="R092" n="0752b11"/>人等四相。则自然民<anchor xml:id="nkr_note_orig_0704001" n="0704001"/>脆。物与为怀。六根六尘。汚染 <lb ed="X" n="0704b09"/><lb ed="R092" n="0752b12"/>不著。则不见有辱之人。受辱于我。自然精进一乘。 <lb ed="X" n="0704b10"/><lb ed="R092" n="0752b13"/>永不退转。则四大非有。五蕴全空。心心相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0704002" n="0704002"/>赎。自然 <lb ed="X" n="0704b11"/><lb ed="R092" n="0752b14"/>淸净。则自性常空。无有障碍。一真显露。光无不遍。 <lb ed="X" n="0704b12"/><lb ed="R092" n="0752b15"/>照无不周。<persName>佛</persName>说经成藏。无非发明四句之義。<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0704b13"/><lb ed="R092" n="0752b16"/>包括无馀。故无我人等四相之法。不但为金刚一 <lb ed="X" n="0704b14"/><lb ed="R092" n="0752b17"/>部之骨髓。实为三藏全经之骨髓。读经者知此四 <lb ed="X" n="0704b15"/><lb ed="R092" n="0752b18"/>句。实为经之全体。可谓真能契般若经者也。奉<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0704b16"/><lb ed="R092" n="0753a01"/>者能遵此施行。何患彼岸之不到哉。是则余之愿 <lb ed="X" n="0704b17"/><lb ed="R092" n="0753a02"/>也。夫是为序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b18"/><lb ed="R092" n="0753a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法会因由分第一</cb:mulu><head>〇法会因由分第一</head><p xml:id="pX25p0704b1809" cb:place="inline">如是我闻至敷座而坐。乃序 <lb ed="X" n="0704b19"/><lb ed="R092" n="0753a04"/>说法之时。会众之处。故称法会因由分。</p> <lb ed="X" n="0704b20"/><lb ed="R092" n="0753a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704b2001">如是我闻。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704b2005" cb:place="inline">如是者。此也。我者。即集经者自谓也。阿 <lb ed="X" n="0704b21"/><lb ed="R092" n="0753a06"/>难尊者曰。如此之法。乃我亲闻之于<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b22"/><lb ed="R092" n="0753a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704b2201">一时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704b2203" cb:place="inline">一时者。谓说般若之时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704b23"/><lb ed="R092" n="0753a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704b2301"><persName>佛</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704b2302" cb:place="inline"><persName>佛</persName>者觉也。自觉觉他。觉行圆满。故名曰<persName>佛</persName>。即释 <lb ed="X" n="0704b24"/><lb ed="R092" n="0753a09"/>迦牟尼<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0704c" n="0704c"/> <lb ed="X" n="0704c01"/><lb ed="R092" n="0753a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0101">在。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0102" cb:place="inline">在者。所在之处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c02"/><lb ed="R092" n="0753a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0201"><name role="" type="person">舍卫国</name>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0204" cb:place="inline"><name role="" type="person">舍卫国</name>者。波斯匿王所居之国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c03"/><lb ed="R092" n="0753a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0301">祇树。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0303" cb:place="inline">祇树者。匿王太子名。祇陀园中树。乃祇陀所 <lb ed="X" n="0704c04"/><lb ed="R092" n="0753a13"/>植。故名祇树。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c05"/><lb ed="R092" n="0753a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0501"><name role="" type="person">给孤独园</name>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0505" cb:place="inline"><name role="" type="person">给孤独园</name>者。<name role="" type="person">舍卫国</name>有一长者。王之宰 <lb ed="X" n="0704c06"/><lb ed="R092" n="0753a15"/>臣。本名须达拏。常好施<name role="" type="person">给孤独</name>。因名之为<name role="" type="person">给孤独</name> <lb ed="X" n="0704c07"/><lb ed="R092" n="0753a16"/>长者。<name role="" type="person">给孤独</name>长者。在祇树园。建造精舍。请<persName>佛</persName>说法。 <lb ed="X" n="0704c08"/><lb ed="R092" n="0753a17"/>故曰祇树<name role="" type="person">给孤独</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c09"/><lb ed="R092" n="0753a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c0901">与大比丘众。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c0906" cb:place="inline">梵语比丘。华言乞士。谓上乞法于<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0704c10"/><lb ed="R092" n="0753b01"/>以明<anchor xml:id="nkr_note_add_0704c1001" n="0704c1001"/><anchor xml:id="beg0704c1001" n="0704c1001"/>己<anchor xml:id="end0704c1001"/>之真性。下乞食于人。以为世人种福。盖<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0704c11"/><lb ed="R092" n="0753b02"/>将说真空无相妙理。必得道之深者。方能领悟。岂 <lb ed="X" n="0704c12"/><lb ed="R092" n="0753b03"/>小比丘所能与哉。比丘者。菩萨罗汉之类也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c13"/><lb ed="R092" n="0753b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1301">千二百五十人俱。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1308" cb:place="inline">千二百五十人俱。此诸弟子。凡 <lb ed="X" n="0704c14"/><lb ed="R092" n="0753b05"/><persName>佛</persName>说法之处。常随侍而同处也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c15"/><lb ed="R092" n="0753b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1501">尔时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1503" cb:place="inline">尔时者。彼时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c16"/><lb ed="R092" n="0753b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1601"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1603" cb:place="inline"><persName>佛</persName>为三界之尊。故称<persName>世尊</persName>。三界。欲界色界无 <lb ed="X" n="0704c17"/><lb ed="R092" n="0753b08"/>色界也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c18"/><lb ed="R092" n="0753b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1801">食时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1803" cb:place="inline">食时。当午前将欲食之时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c19"/><lb ed="R092" n="0753b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c1901">著衣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c1903" cb:place="inline">著衣。著柔和忍辱之衣。即僧伽之衣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c20"/><lb ed="R092" n="0753b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c2001">持钵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c2003" cb:place="inline">持钵。持四天王所献之钵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c21"/><lb ed="R092" n="0753b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c2101">入舍卫大城。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c2106" cb:place="inline">入舍卫大城。园在<name role="" type="person">舍卫国</name>城外。故曰 <lb ed="X" n="0704c22"/><lb ed="R092" n="0753b13"/>入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0704c23"/><lb ed="R092" n="0753b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0704c2301">乞食于其城中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0704c2307" cb:place="inline">乞食于其城中。<persName>佛</persName>是金轮王太子。 <lb ed="X" n="0704c24"/><lb ed="R092" n="0753b15"/>谁无供养。而自持钵乞食。欲教化众生之捨離憍 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0705a" n="0705a"/> <lb ed="X" n="0705a01"/><lb ed="R092" n="0753b16"/>慢。去此贪心。幷欲使後世比丘之不积聚财宝。以 <lb ed="X" n="0705a02"/><lb ed="R092" n="0753b17"/>炼种姓。正君子谋道。不谋食也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a03"/><lb ed="R092" n="0753b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0301">次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0301" n="0705a0301"/><anchor xml:id="beg0705a0301" n="0705a0301"/>已<anchor xml:id="end0705a0301"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0305" cb:place="inline">次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0302" n="0705a0302"/><anchor xml:id="beg0705a0302" n="0705a0302"/>已<anchor xml:id="end0705a0302"/>。不越贫从富。不捨贱从贵。如 <lb ed="X" n="0705a04"/><lb ed="R092" n="0754a01"/>来大悲平等。无有选择。次第皆到而<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0401" n="0705a0401"/><anchor xml:id="beg0705a0401" n="0705a0401"/>已<anchor xml:id="end0705a0401"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a05"/><lb ed="R092" n="0754a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0501">还至本处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0505" cb:place="inline">还至本处。谓乞毕而归还祇树园之处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a06"/><lb ed="R092" n="0754a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0601">饭食讫。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0604" cb:place="inline">饭食讫。谓食饭<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0601" n="0705a0601"/><anchor xml:id="beg0705a0601" n="0705a0601"/>已<anchor xml:id="end0705a0601"/>完。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a07"/><lb ed="R092" n="0754a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a0701">收衣钵洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0701" n="0705a0701"/><anchor xml:id="beg0705a0701" n="0705a0701"/>已<anchor xml:id="end0705a0701"/>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a0707" cb:place="inline">收衣钵洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a0702" n="0705a0702"/><anchor xml:id="beg0705a0702" n="0705a0702"/>已<anchor xml:id="end0705a0702"/>。谓收起袈裟钵盂 <lb ed="X" n="0705a08"/><lb ed="R092" n="0754a05"/>洗足。以净身业。将入禅处。于是收拾其衣钵。使心 <lb ed="X" n="0705a09"/><lb ed="R092" n="0754a06"/>无繫累也。洗其足。以洁其身也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a10"/><lb ed="R092" n="0754a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1001">敷座而坐。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1005" cb:place="inline">然後敷座而坐。敷乃排列也。谓排列序 <lb ed="X" n="0705a11"/><lb ed="R092" n="0754a08"/>次之座而坐。此我<persName>佛</persName>之去来动静。任运合道。历历 <lb ed="X" n="0705a12"/><lb ed="R092" n="0754a09"/>我所亲见。而毕记者。法会之因由。如是而起矣。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0705a13"/><lb ed="R092" n="0754a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善现起请分第二</cb:mulu><head>〇善现起请分第二</head><p xml:id="pX25p0705a1309" cb:place="inline">善现出座问<persName>佛</persName>。故称善现起 <lb ed="X" n="0705a14"/><lb ed="R092" n="0754a11"/>请分。</p> <lb ed="X" n="0705a15"/><lb ed="R092" n="0754a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1501">时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1502" cb:place="inline">时者。谓<persName>佛</persName>自入城还园。敷座而坐时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a16"/><lb ed="R092" n="0754a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1601">长老。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1603" cb:place="inline">长老者。德长老之谓。众弟子之中。唯德尊而 <lb ed="X" n="0705a17"/><lb ed="R092" n="0754a14"/>言之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a18"/><lb ed="R092" n="0754a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a1801">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a1804" cb:place="inline">须菩提梵语也。华言解空。一名善现。谓能 <lb ed="X" n="0705a19"/><lb ed="R092" n="0754a16"/>解悟空理。善扬发现也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a20"/><lb ed="R092" n="0754a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a2001">在大众中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a2005" cb:place="inline">在大众中者。在千二百五十人众也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a21"/><lb ed="R092" n="0754a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a2101">即从座起。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a2105" cb:place="inline">善现即从自<anchor xml:id="nkr_note_add_0705a2101" n="0705a2101"/><anchor xml:id="beg0705a2101" n="0705a2101"/>己<anchor xml:id="end0705a2101"/>座位起身。整顿威仪。出 <lb ed="X" n="0705a22"/><lb ed="R092" n="0754b01"/>座起立也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705a23"/><lb ed="R092" n="0754b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705a2301">偏袒右肩。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705a2305" cb:place="inline">偏袒其右肩者。以示不敢倍乎其师。东 <lb ed="X" n="0705a24"/><lb ed="R092" n="0754b03"/>土以谢过请罪故肉袒。西土以兴敬礼仪故偏袒。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0705b" n="0705b"/> <lb ed="X" n="0705b01"/><lb ed="R092" n="0754b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0101">右膝著地。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0105" cb:place="inline">右膝著地者。以示不敢左乎其道。般若 <lb ed="X" n="0705b02"/><lb ed="R092" n="0754b05"/>经云。右是正道。左是邪道。必以右膝著地。偏袒亦 <lb ed="X" n="0705b03"/><lb ed="R092" n="0754b06"/>以右肩者。用正去邪之意也。以见身业<g ref="#CB05418">虔</g>诚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b04"/><lb ed="R092" n="0754b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0401">合掌。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0403" cb:place="inline">合掌者。心合于道。道合于心。以示其皈依也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b05"/><lb ed="R092" n="0754b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0501">恭敬。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0503" cb:place="inline">恭敬者。以示其严肃心恭意敬。以见意业<g ref="#CB05418">虔</g> <lb ed="X" n="0705b06"/><lb ed="R092" n="0754b09"/>诚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b07"/><lb ed="R092" n="0754b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0701">而白<persName>佛</persName>言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0705" cb:place="inline">内外<g ref="#CB05418">虔</g>诚。方启白<persName>佛</persName>。白者启也。言者。发 <lb ed="X" n="0705b08"/><lb ed="R092" n="0754b11"/>语赞歎也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b09"/><lb ed="R092" n="0754b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b0901">稀有<persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b0905" cb:place="inline">稀有者少也。犹言少有我<persName>世尊</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b10"/><lb ed="R092" n="0754b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b1001"><persName>如来</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b1003" cb:place="inline"><persName>如来</persName>者。<persName>佛</persName>之总称。如而不生。来而不灭。即或 <lb ed="X" n="0705b11"/><lb ed="R092" n="0754b14"/>真性之体用。单修智慧。曰菩。单修福业。曰萨。双修 <lb ed="X" n="0705b12"/><lb ed="R092" n="0754b15"/>曰菩萨。诸菩萨只会下学道之人。如者。以真性之 <lb ed="X" n="0705b13"/><lb ed="R092" n="0754b16"/>光明。照无量世界。而无所蔽。慧通无量劫事。而无 <lb ed="X" n="0705b14"/><lb ed="R092" n="0754b17"/>所碍。能变现一切众生。而无所不可。是诚能自如 <lb ed="X" n="0705b15"/><lb ed="R092" n="0754b18"/>者也。其谓之来者。以真性能随所如而来现。故谓 <lb ed="X" n="0705b16"/><lb ed="R092" n="0755a01"/><persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b17"/><lb ed="R092" n="0755a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b1701">善护念诸菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b1707" cb:place="inline">善现。谓<persName>如来</persName>入城还园。去来如如 <lb ed="X" n="0705b18"/><lb ed="R092" n="0755a03"/>不动。密示住心。标榜後进。正是护持注念在会诸 <lb ed="X" n="0705b19"/><lb ed="R092" n="0755a04"/>菩萨。与以智慧力。上求<persName>佛</persName>果。使之信受也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705b20"/><lb ed="R092" n="0755a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705b2001">善付嘱诸菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705b2007" cb:place="inline">又以食讫宴坐。一念不生。密示降 <lb ed="X" n="0705b21"/><lb ed="R092" n="0755a06"/>心。模笵新意。正是付嘱在会诸菩萨。与以教化力。 <lb ed="X" n="0705b22"/><lb ed="R092" n="0755a07"/>下度众生。使之奉行也。菩者觉也。萨者有情。一千 <lb ed="X" n="0705b23"/><lb ed="R092" n="0755a08"/>二百五十人。皆善恶俱遣之大比丘。于一切有情 <lb ed="X" n="0705b24"/><lb ed="R092" n="0755a09"/>中。皆能觉悟也。但恐未来众生。不得亲睹我<persName>佛</persName>仪 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0705c" n="0705c"/> <lb ed="X" n="0705c01"/><lb ed="R092" n="0755a10"/>容。无有标榜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c02"/><lb ed="R092" n="0755a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c0201"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c0203" cb:place="inline">故启咨<persName>世尊</persName>而问曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c03"/><lb ed="R092" n="0755a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c0301">善男子善女人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c0307" cb:place="inline">谓世间或有善淑男子幷女人。学 <lb ed="X" n="0705c04"/><lb ed="R092" n="0755a13"/>道之初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c05"/><lb ed="R092" n="0755a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c0501">发阿耨多罗三藐三菩提心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c0512" cb:place="inline">先发此无上菩提之 <lb ed="X" n="0705c06"/><lb ed="R092" n="0755a15"/><persName>佛</persName>心。阿无。耨多罗上也。三正也。藐等也。三正也。菩 <lb ed="X" n="0705c07"/><lb ed="R092" n="0755a16"/>提觉也。梵语阿耨多罗三藐三菩提。华言无上正 <lb ed="X" n="0705c08"/><lb ed="R092" n="0755a17"/><persName>等正觉</persName>也。以真性湛如。无有更上之者。故云无上。 <lb ed="X" n="0705c09"/><lb ed="R092" n="0755a18"/>然上自诸<persName>佛</persName>。下至蠢动。此性正相平等。故云正等。 <lb ed="X" n="0705c10"/><lb ed="R092" n="0755b01"/>其圆明普照。无偏无亏。故云正觉。得住此性者。智 <lb ed="X" n="0705c11"/><lb ed="R092" n="0755b02"/>无不遍。用无不周。不言自治。无为自化。善现良以 <lb ed="X" n="0705c12"/><lb ed="R092" n="0755b03"/>善男女初发是心轻若鸿毛。不能同<persName>佛</persName>随缘安住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c13"/><lb ed="R092" n="0755b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c1301">云何应住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c1305" cb:place="inline">当如何常住而使之不退转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c14"/><lb ed="R092" n="0755b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c1401">云何降伏其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c1407" cb:place="inline">当如何降伏而使之不惑乱我真 <lb ed="X" n="0705c15"/><lb ed="R092" n="0755b06"/>心也。应者当也。云何者如何也。住者止也。降伏者。 <lb ed="X" n="0705c16"/><lb ed="R092" n="0755b07"/>制御之谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c17"/><lb ed="R092" n="0755b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c1701"><persName>佛</persName>言善哉善哉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c1707" cb:place="inline"><persName>佛</persName>因闻善现之所问甚善。实足以 <lb ed="X" n="0705c18"/><lb ed="R092" n="0755b09"/>继往圣之心。传开後学之□法。故重言善哉。以赞 <lb ed="X" n="0705c19"/><lb ed="R092" n="0755b10"/>美之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c20"/><lb ed="R092" n="0755b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c2001">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c2004" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c21"/><lb ed="R092" n="0755b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c2101">如汝所说<persName>如来</persName>善护念诸菩萨善付嘱诸菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c2119" cb:place="inline">如 <lb ed="X" n="0705c22"/><lb ed="R092" n="0755b13"/>汝所说<persName>如来</persName>善护念付嘱二句。原是善发我未发 <lb ed="X" n="0705c23"/><lb ed="R092" n="0755b14"/>之言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0705c24"/><lb ed="R092" n="0755b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0705c2401">汝今谛听。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0705c2405" cb:place="inline"><persName>佛</persName>深契善现所问。善发我未发之言。如 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0706a" n="0706a"/> <lb ed="X" n="0706a01"/><lb ed="R092" n="0755b16"/>此。我若不说。则为失人。故云汝当详审谛听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a02"/><lb ed="R092" n="0755b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0201">当为汝说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0205" cb:place="inline">当为汝说此住心降心之道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a03"/><lb ed="R092" n="0755b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0301">善男子。善女人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0307" cb:place="inline">善男下。谓人之一心。朋从往来。攻 <lb ed="X" n="0706a04"/><lb ed="R092" n="0756a01"/>取日众。最难发此菩提觉心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a05"/><lb ed="R092" n="0756a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0501">发阿耨多罗三藐三菩提心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0512" cb:place="inline">若善男子幷女人。既 <lb ed="X" n="0706a06"/><lb ed="R092" n="0756a03"/>发此无上菩提之真心。则满腔中纯。是天理真如。 <lb ed="X" n="0706a07"/><lb ed="R092" n="0756a04"/>本性自然。显露自然。常住不灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a08"/><lb ed="R092" n="0756a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a0801">应如是住如是降伏其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a0811" cb:place="inline">应当如是常住不灭。则 <lb ed="X" n="0706a09"/><lb ed="R092" n="0756a06"/>五蕴自然皆空。如是一切妄心。不待驱除。而自降 <lb ed="X" n="0706a10"/><lb ed="R092" n="0756a07"/>伏矣。所谓道心为主人。心退听也。譬如日光一照 <lb ed="X" n="0706a11"/><lb ed="R092" n="0756a08"/>黑暗尽明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a12"/><lb ed="R092" n="0756a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a1201">唯然。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a1203" cb:place="inline">善现闻<persName>佛</persName>所说。笃信于心。随应之以唯。旋思 <lb ed="X" n="0706a13"/><lb ed="R092" n="0756a10"/>而复应之以然者。唯恐初发心之善男女。乃现在 <lb ed="X" n="0706a14"/><lb ed="R092" n="0756a11"/>未来众生。不能了达一贯之理。必得我<persName>如来</persName>条分 <lb ed="X" n="0706a15"/><lb ed="R092" n="0756a12"/>缕晰以开道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a16"/><lb ed="R092" n="0756a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a1601"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a1603" cb:place="inline">是以启咨<persName>世尊</persName>而曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a17"/><lb ed="R092" n="0756a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a1701">愿乐欲闻。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a1705" cb:place="inline">我等弟子。愿乐欲闻。我<persName>佛</persName>之分别解说。 <lb ed="X" n="0706a18"/><lb ed="R092" n="0756a15"/>得以垂经显法。使现在未来众生。遵循于不朽耳。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0706a19"/><lb ed="R092" n="0756a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><head>〇大乘正宗分第三</head><p xml:id="pX25p0706a1909" cb:place="inline">是经为大乘者说。非教小乘 <lb ed="X" n="0706a20"/><lb ed="R092" n="0756a17"/>者。住大乘。唯降伏其心。不能降伏者。以有我人等 <lb ed="X" n="0706a21"/><lb ed="R092" n="0756a18"/>四相也。四相既離。妄心自伏。真如自住。非正宗而 <lb ed="X" n="0706a22"/><lb ed="R092" n="0756b01"/>何。是以谓大乘正宗分。</p> <lb ed="X" n="0706a23"/><lb ed="R092" n="0756b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a2301"><persName>佛</persName>告须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a2306" cb:place="inline"><persName>佛</persName>告须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706a24"/><lb ed="R092" n="0756b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706a2401">诸菩萨摩诃萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706a2407" cb:place="inline"><persName>佛</persName>告须菩提。诸菩萨摩诃萨。皆大 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0706b" n="0706b"/> <lb ed="X" n="0706b01"/><lb ed="R092" n="0756b04"/>悟菩萨也。我谓善男子幷女人。发阿耨多罗三藐 <lb ed="X" n="0706b02"/><lb ed="R092" n="0756b05"/>三菩提心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b03"/><lb ed="R092" n="0756b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b0301">应如是降伏其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b0308" cb:place="inline">应如是住如是降伏其心。若果 <lb ed="X" n="0706b04"/><lb ed="R092" n="0756b07"/>能应如是所发之心常存不昧。则一真显露。无妄 <lb ed="X" n="0706b05"/><lb ed="R092" n="0756b08"/>可降。如是降伏其心矣。其所以不能常住此所发 <lb ed="X" n="0706b06"/><lb ed="R092" n="0756b09"/>之菩提本心者。因妄心迷蔽真心。至是。必须先降 <lb ed="X" n="0706b07"/><lb ed="R092" n="0756b10"/>伏妄心。使人欲净尽。而天理流行也。汝皆欲上求 <lb ed="X" n="0706b08"/><lb ed="R092" n="0756b11"/>证<persName>佛</persName>。下度众生者也。自度度生。应如是降伏其心 <lb ed="X" n="0706b09"/><lb ed="R092" n="0756b12"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b10"/><lb ed="R092" n="0756b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1001">所有一切众生之类。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1009" cb:place="inline">所有一切众生。虽无数无穷。 <lb ed="X" n="0706b11"/><lb ed="R092" n="0756b14"/>总不外乎四生八变之十二类。故种种一切众生 <lb ed="X" n="0706b12"/><lb ed="R092" n="0756b15"/>妄心。极难降伏。何以见之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b13"/><lb ed="R092" n="0756b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1301">若卵生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1304" cb:place="inline">卵为想生。或有心易轻擧。飞扬远适。谓之 <lb ed="X" n="0706b14"/><lb ed="R092" n="0756b17"/>卵生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b15"/><lb ed="R092" n="0756b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1501">若胎生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1504" cb:place="inline">胎因情有。心常流转。习气深重。谓之胎生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b16"/><lb ed="R092" n="0757a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1601">若湿生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1604" cb:place="inline">湿以合感。心随邪见。沉沦不省。谓之湿生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b17"/><lb ed="R092" n="0757a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1701">若化生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1704" cb:place="inline">化以離应。此四生也。心见景趣。迁变起幻。 <lb ed="X" n="0706b18"/><lb ed="R092" n="0757a03"/>谓之化生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b19"/><lb ed="R092" n="0757a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b1901">若有色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b1904" cb:place="inline">执相修因。顿起邪思。名为有色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b20"/><lb ed="R092" n="0757a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b2001">若无色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b2004" cb:place="inline">内守顽空。不修福慧。名为无色。情想合離。 <lb ed="X" n="0706b21"/><lb ed="R092" n="0757a06"/>更相变易。有色情而合无色情。而離依胎而变。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b22"/><lb ed="R092" n="0757a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b2201">若有想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b2204" cb:place="inline">滞诸闻见。繫念染著。名为有想。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706b23"/><lb ed="R092" n="0757a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706b2301">若无想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706b2304" cb:place="inline">静沉死水。犹如木石。名为无想。有想想而 <lb ed="X" n="0706b24"/><lb ed="R092" n="0757a09"/>合无想想。而離依卵而变。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0706c" n="0706c"/> <lb ed="X" n="0706c01"/><lb ed="R092" n="0757a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706c0101">若非有想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706c0105" cb:place="inline">起生灭见。落两头機。名非有想。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c02"/><lb ed="R092" n="0757a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706c0201">非无想。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706c0204" cb:place="inline">非无想。然此九种众生心。皆非菩提真心。 <lb ed="X" n="0706c03"/><lb ed="R092" n="0757a12"/>一或有之。死即随类受生。堕于胎卵湿化之物。虚 <lb ed="X" n="0706c04"/><lb ed="R092" n="0757a13"/>空等神。天魔等鬼。所以轮迴六道。难入涅槃者也。 <lb ed="X" n="0706c05"/><lb ed="R092" n="0757a14"/>非有色。情離而合。非无色。情合而離。依湿而变。非 <lb ed="X" n="0706c06"/><lb ed="R092" n="0757a15"/>有想想。離而合。非无想想。合而離。依化而变。故有 <lb ed="X" n="0706c07"/><lb ed="R092" n="0757a16"/>十二类众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0706c08"/><lb ed="R092" n="0757a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0706c0801">我皆令入无馀涅槃。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0706c0809" cb:place="inline">我者。<persName>佛</persName>自谓也。皆者尽也。令 <lb ed="X" n="0706c09"/><lb ed="R092" n="0757a18"/>者使也。入者行至于内也。无馀者。无有馀剩也。梵 <lb ed="X" n="0706c10"/><lb ed="R092" n="0757b01"/>语涅槃。此云谓无馀。涅大涅槃也。灭消灭也。度化 <lb ed="X" n="0706c11"/><lb ed="R092" n="0757b02"/>度也。<persName>佛</persName>之意。盖说如前。所谓一切众生妄心。皆不 <lb ed="X" n="0706c12"/><lb ed="R092" n="0757b03"/>是我菩提觉心。我皆令此受学。诸菩萨将此妄心。 <lb ed="X" n="0706c13"/><lb ed="R092" n="0757b04"/>入于淸净无为之鄕。消融其渣秽。度脱其染者。如 <lb ed="X" n="0706c14"/><lb ed="R092" n="0757b05"/>红炉点雪。必使人欲淸净。纤毫不留。造于元默之 <lb ed="X" n="0706c15"/><lb ed="R092" n="0757b06"/>境。所谓心外无馀道。道外无馀乐也。人有虚灵之 <lb ed="X" n="0706c16"/><lb ed="R092" n="0757b07"/>性。包括天地。谓之真空。又名法身。亘古亘今。所不 <lb ed="X" n="0706c17"/><lb ed="R092" n="0757b08"/>能灭。即大禹见黄龙负舟。自言生寄也。死归也。四 <lb ed="X" n="0706c18"/><lb ed="R092" n="0757b09"/>大色身。原是假合。空无毁壞之理。愚人不能明心 <lb ed="X" n="0706c19"/><lb ed="R092" n="0757b10"/>见性。所以死归阴趣。随业受生。迁转不<anchor xml:id="nkr_note_add_0706c1901" n="0706c1901"/><anchor xml:id="beg0706c1901" n="0706c1901"/>已<anchor xml:id="end0706c1901"/>。圣人明 <lb ed="X" n="0706c20"/><lb ed="R092" n="0757b11"/>觉了然。如虚空杲日。当天普照。或出应时。则为报 <lb ed="X" n="0706c21"/><lb ed="R092" n="0757b12"/>身。化身随缘。或不住世。则弃四大。如弃敝屣。永证 <lb ed="X" n="0706c22"/><lb ed="R092" n="0757b13"/>淸净法身。寂然常乐。是其来也。从体起用。无所从 <lb ed="X" n="0706c23"/><lb ed="R092" n="0757b14"/>来。其去也。摄用归体。亦无所去。岂非涅槃常住不 <lb ed="X" n="0706c24"/><lb ed="R092" n="0757b15"/>灭哉。世人不知。误以为死。非也。楞伽经云。涅槃乃 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0707a" n="0707a"/> <lb ed="X" n="0707a01"/><lb ed="R092" n="0757b16"/>淸净不死不生之地。一切修行者之所依归。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a02"/><lb ed="R092" n="0757b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0201">而灭度之。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0205" cb:place="inline">而灭度之灭者。化也。度者度生也。灭化 <lb ed="X" n="0707a03"/><lb ed="R092" n="0757b18"/>以度其生。使各遂其生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a04"/><lb ed="R092" n="0758a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0401">如是灭度。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0405" cb:place="inline"><persName>佛</persName>说如是以前。所言灭度之道。使般若 <lb ed="X" n="0707a05"/><lb ed="R092" n="0758a02"/>智慧。打破种种邪见烦恼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a06"/><lb ed="R092" n="0758a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0601">无量无数。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0605" cb:place="inline">故此无限量无计数如是灭度。天上地 <lb ed="X" n="0707a07"/><lb ed="R092" n="0758a04"/>下。人间四生。七趣十二类之无量无数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a08"/><lb ed="R092" n="0758a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a0801">无边众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a0805" cb:place="inline">无边际一切众生之心行。无为自然之 <lb ed="X" n="0707a09"/><lb ed="R092" n="0758a06"/>化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a10"/><lb ed="R092" n="0758a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a1001">实无众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a1005" cb:place="inline">实无有灭度众生之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a11"/><lb ed="R092" n="0758a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a1101">得灭度者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a1105" cb:place="inline">以众生为我得而灭度者。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a1101" n="0707a1101"/><anchor xml:id="beg0707a1101" n="0707a1101"/>已<anchor xml:id="end0707a1101"/>灭度无 <lb ed="X" n="0707a12"/><lb ed="R092" n="0758a09"/>馀者。岂我真能使之令入涅槃而灭度之哉。盖以 <lb ed="X" n="0707a13"/><lb ed="R092" n="0758a10"/>凡夫原有此无上菩提之心。只为迷而不悟。今心 <lb ed="X" n="0707a14"/><lb ed="R092" n="0758a11"/>地一旦豁然开朗。顿见本性空寂。是乃自性自度。 <lb ed="X" n="0707a15"/><lb ed="R092" n="0758a12"/>本来无此众生妄心。曷得而灭度之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a16"/><lb ed="R092" n="0758a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a1601">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a1604" cb:place="inline">夫无有众生得灭度者。何以故也。<persName>佛</persName>自征。 <lb ed="X" n="0707a17"/><lb ed="R092" n="0758a14"/>何以故。谓实无众生得灭度者。盖真性即是道。真 <lb ed="X" n="0707a18"/><lb ed="R092" n="0758a15"/>性虚灵。至公无我。本无我人众生寿者。四相方是 <lb ed="X" n="0707a19"/><lb ed="R092" n="0758a16"/>无上正觉之道心。若有我人等众生寿者。即是众 <lb ed="X" n="0707a20"/><lb ed="R092" n="0758a17"/>生。无此四相。即是菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a21"/><lb ed="R092" n="0758a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a2101">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a2104" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707a22"/><lb ed="R092" n="0758b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707a2201">若菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707a2204" cb:place="inline">若诸菩萨摩诃萨。皆修无上菩提之因。<anchor xml:id="nkr_note_add_0707a2201" n="0707a2201"/><anchor xml:id="beg0707a2201" n="0707a2201"/>已<anchor xml:id="end0707a2201"/> <lb ed="X" n="0707a23"/><lb ed="R092" n="0758b02"/>证菩萨之果。或若有此四相。则前一切众生妄心。 <lb ed="X" n="0707a24"/><lb ed="R092" n="0758b03"/>安能灭度。以至涅槃哉。决非菩萨地位中人矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0707b" n="0707b"/> <lb ed="X" n="0707b01"/><lb ed="R092" n="0758b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0101">有我相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0104" cb:place="inline">若计我为能度。则有我相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b02"/><lb ed="R092" n="0758b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0201">人相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0203" cb:place="inline">若计他为我度。则有人相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b03"/><lb ed="R092" n="0758b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0301">众生相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0304" cb:place="inline">若计灭度无量无数无边众生。则有众生 <lb ed="X" n="0707b04"/><lb ed="R092" n="0758b07"/>相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b05"/><lb ed="R092" n="0758b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0501">寿者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0504" cb:place="inline">若更计灭度众生。经万劫而不息。历亘古 <lb ed="X" n="0707b06"/><lb ed="R092" n="0758b09"/>以如兹。则有寿者相。有此四相。则自心不能降伏。 <lb ed="X" n="0707b07"/><lb ed="R092" n="0758b10"/>与众生无异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707b08"/><lb ed="R092" n="0758b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707b0801">即非菩萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707b0805" cb:place="inline">且我人众生寿者四相。即是贪嗔痴爱 <lb ed="X" n="0707b09"/><lb ed="R092" n="0758b12"/>四恶业。贪则唯思我富我贵。逞<anchor xml:id="nkr_note_add_0707b0901" n="0707b0901"/><anchor xml:id="beg0707b0901" n="0707b0901"/>己<anchor xml:id="end0707b0901"/>之长。炫<anchor xml:id="nkr_note_add_0707b0902" n="0707b0902"/><anchor xml:id="beg0707b0902" n="0707b0902"/>己<anchor xml:id="end0707b0902"/>之能。 <lb ed="X" n="0707b10"/><lb ed="R092" n="0758b13"/>争名夺利。只为我身之计。是我相也。嗔则嫉人之 <lb ed="X" n="0707b11"/><lb ed="R092" n="0758b14"/>有。妒人之能。攻人之短。吝人之来。讦人之私。皆人 <lb ed="X" n="0707b12"/><lb ed="R092" n="0758b15"/>相也。痴则五蕴计其和合六尘。汩没灵源。是众生 <lb ed="X" n="0707b13"/><lb ed="R092" n="0758b16"/>相也。爱则执法修因。希冀飞陞。或烧丹炼药。期求 <lb ed="X" n="0707b14"/><lb ed="R092" n="0758b17"/>增算。或舍義而贪生。或临难而苟免。是寿者相也。 <lb ed="X" n="0707b15"/><lb ed="R092" n="0758b18"/>有此四相。则贪嗔痴爱之心。缠绵固结。五蕴六尘 <lb ed="X" n="0707b16"/><lb ed="R092" n="0759a01"/>之劳扰粘染。如此妄心之执迷。则与道相违。而沉 <lb ed="X" n="0707b17"/><lb ed="R092" n="0759a02"/>沦无穷尽也。若離此四相。则一念不生。全体发现。 <lb ed="X" n="0707b18"/><lb ed="R092" n="0759a03"/>妄心自伏。真如自住。天地合德。日月合明。四时□ <lb ed="X" n="0707b19"/><lb ed="R092" n="0759a04"/>序。而生生不息之機。与道合真也。况<persName>佛</persName>说大乘无 <lb ed="X" n="0707b20"/><lb ed="R092" n="0759a05"/>上菩提之法。总不外乎六度波罗蜜。一佈施。二持 <lb ed="X" n="0707b21"/><lb ed="R092" n="0759a06"/>戒。三忍辱。四精进。五禅定。六智慧。若无此四相。则 <lb ed="X" n="0707b22"/><lb ed="R092" n="0759a07"/>六度兼该。无我人等四相。则自然民胞。物与为怀。 <lb ed="X" n="0707b23"/><lb ed="R092" n="0759a08"/>即是佈施波罗蜜。无我人四相。则六根自无。而六 <lb ed="X" n="0707b24"/><lb ed="R092" n="0759a09"/>尘汚染不著。即是持戒波罗蜜。无我人四相。则不 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0707c" n="0707c"/> <lb ed="X" n="0707c01"/><lb ed="R092" n="0759a10"/>见有辱我之人受辱于我。即是忍辱波罗蜜。无我 <lb ed="X" n="0707c02"/><lb ed="R092" n="0759a11"/>人四相。自能精进一乘。永不退转。即是精进波罗 <lb ed="X" n="0707c03"/><lb ed="R092" n="0759a12"/>蜜。无我人四相。则四大非有。五蕴全空。心心相续。 <lb ed="X" n="0707c04"/><lb ed="R092" n="0759a13"/>湛然淸净。即是禅定波罗蜜。无我人四相。则自性 <lb ed="X" n="0707c05"/><lb ed="R092" n="0759a14"/>常空。无有障碍。一真显露。光无不遍。照无不周。即 <lb ed="X" n="0707c06"/><lb ed="R092" n="0759a15"/>是智慧波罗蜜。<persName>佛</persName>说经成藏。无非发明此四句之 <lb ed="X" n="0707c07"/><lb ed="R092" n="0759a16"/>義。<persName>佛</persName>说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0707001" n="0707001"/>也括无馀。故无我人等四相之法。不但为 <lb ed="X" n="0707c08"/><lb ed="R092" n="0759a17"/>金刚一部之骨髓。读经者。如此四句。为金刚之全 <lb ed="X" n="0707c09"/><lb ed="R092" n="0759a18"/>体。可谓真能契般若经者也。学<persName>佛</persName>者。能遵此四句 <lb ed="X" n="0707c10"/><lb ed="R092" n="0759b01"/>十一字。而修行之。则无上菩提之真心。何患彼岸 <lb ed="X" n="0707c11"/><lb ed="R092" n="0759b02"/>之不到哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0707c12"/><lb ed="R092" n="0759b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行无住分第四</cb:mulu><head>〇妙行无住分第四</head><p xml:id="pX25p0707c1209" cb:place="inline">菩萨妙行。法应无住。故谓妙 <lb ed="X" n="0707c13"/><lb ed="R092" n="0759b04"/>行无住分。</p> <lb ed="X" n="0707c14"/><lb ed="R092" n="0759b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c1401">复次须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c1406" cb:place="inline">复次者。连前起後之词也。<persName>佛</persName>呼须菩 <lb ed="X" n="0707c15"/><lb ed="R092" n="0759b06"/>提曰。我谓应如是降伏其心之法。灭度无量无数 <lb ed="X" n="0707c16"/><lb ed="R092" n="0759b07"/>无边众生。实无众生得灭度者。以住我人众生寿 <lb ed="X" n="0707c17"/><lb ed="R092" n="0759b08"/>者四相。我故说。若菩萨有我人等四相。即非菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c18"/><lb ed="R092" n="0759b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c1801">菩萨于法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c1805" cb:place="inline">盖菩萨于六度万行之法。以佈施为先。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c19"/><lb ed="R092" n="0759b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c1901">应无所住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c1905" cb:place="inline">应当无所住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c20"/><lb ed="R092" n="0759b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c2001">行于佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c2005" cb:place="inline">行于佈施也。若四相既无所住。则六根 <lb ed="X" n="0707c21"/><lb ed="R092" n="0759b12"/>自无所住也。六根既无。彼六尘者。又安住何所。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c22"/><lb ed="R092" n="0759b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c2201">所谓不住色佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c2208" cb:place="inline">所谓不住于眼。即不住色佈施 <lb ed="X" n="0707c23"/><lb ed="R092" n="0759b14"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0707c24"/><lb ed="R092" n="0759b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0707c2401">不住声香味触法佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0707c2410" cb:place="inline">不住于耳鼻舌身意。即不 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0708a" n="0708a"/> <lb ed="X" n="0708a01"/><lb ed="R092" n="0759b16"/>住声香味触法佈施矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a02"/><lb ed="R092" n="0759b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0201">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0204" cb:place="inline"><persName>佛</persName>是以呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a03"/><lb ed="R092" n="0759b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0301">菩萨应如是佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0308" cb:place="inline">汝等菩萨。应如是佈施。不住于 <lb ed="X" n="0708a04"/><lb ed="R092" n="0760a01"/>相也。我谓菩萨应如是佈施。于自心众生。捨其所 <lb ed="X" n="0708a05"/><lb ed="R092" n="0760a02"/>贪。归于空寂。不于六根六尘上。有所繫累拘执。但 <lb ed="X" n="0708a06"/><lb ed="R092" n="0760a03"/>自性虚空。妙圆明净。随感而应。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a07"/><lb ed="R092" n="0760a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0701">不住于相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0705" cb:place="inline">不住于相何也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a08"/><lb ed="R092" n="0760a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0804" cb:place="inline"><persName>佛</persName>自征何以故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a09"/><lb ed="R092" n="0760a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a0901">若菩萨不住相佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a0909" cb:place="inline">则六根淸净。五蕴全空。以湛 <lb ed="X" n="0708a10"/><lb ed="R092" n="0760a07"/>然明寂之心。行普度众生之法。圆满无上菩提之 <lb ed="X" n="0708a11"/><lb ed="R092" n="0760a08"/>道。则尽皆善福。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a12"/><lb ed="R092" n="0760a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1201">其福德不可思量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1208" cb:place="inline">其福德量等虚空。岂人之心思。 <lb ed="X" n="0708a13"/><lb ed="R092" n="0760a10"/>可得而测度忖量哉。非享福报之谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a14"/><lb ed="R092" n="0760a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1401">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1404" cb:place="inline">复又呼须菩提曰。我谓不住相佈施之福 <lb ed="X" n="0708a15"/><lb ed="R092" n="0760a12"/>德。不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a16"/><lb ed="R092" n="0760a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1601">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1605" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a17"/><lb ed="R092" n="0760a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1701">东方虚空可思量不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1709" cb:place="inline">譬如东方虚空。可思量否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a18"/><lb ed="R092" n="0760a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a1801">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a1803" cb:place="inline">须菩提答云。以大。莫大于虚空。非人之所能 <lb ed="X" n="0708a19"/><lb ed="R092" n="0760a16"/>测度。故以弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a20"/><lb ed="R092" n="0760a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a2001"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a2003" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>。而答<persName>佛</persName>思不住相佈施之福德。犹 <lb ed="X" n="0708a21"/><lb ed="R092" n="0760a18"/>不止一方虚空之可挍量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a22"/><lb ed="R092" n="0760b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a2201">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a2204" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708a23"/><lb ed="R092" n="0760b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708a2301">南西北方四维上下虚空可思量不不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708a2317" cb:place="inline">须菩提 <lb ed="X" n="0708a24"/><lb ed="R092" n="0760b03"/>意以一方之虚空。尙不可思量。而十方之虚空。更 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0708b" n="0708b"/> <lb ed="X" n="0708b01"/><lb ed="R092" n="0760b04"/>不可测度而思量矣。故亦以弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b02"/><lb ed="R092" n="0760b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0201"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0203" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b03"/><lb ed="R092" n="0760b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0301">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0304" cb:place="inline"><persName>佛</persName>闻须菩提。两次弗也答之。知须菩提<anchor xml:id="nkr_note_add_0708b0301" n="0708b0301"/><anchor xml:id="beg0708b0301" n="0708b0301"/>已<anchor xml:id="end0708b0301"/> <lb ed="X" n="0708b04"/><lb ed="R092" n="0760b07"/>深悟十方虚空之不可思量。是以呼须菩提而告 <lb ed="X" n="0708b05"/><lb ed="R092" n="0760b08"/>曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b06"/><lb ed="R092" n="0760b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0601">菩萨无住相佈施福德亦复如是不可思量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0618" cb:place="inline">四方 <lb ed="X" n="0708b07"/><lb ed="R092" n="0760b10"/>四维上下虚空之不可思量也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b08"/><lb ed="R092" n="0760b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b0801">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b0804" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提。汝要知无住相佈施之福德。 <lb ed="X" n="0708b09"/><lb ed="R092" n="0760b12"/>等于十方虚空之大。不可思量。汝等菩萨之学道 <lb ed="X" n="0708b10"/><lb ed="R092" n="0760b13"/>者。不必他有所求。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b11"/><lb ed="R092" n="0760b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1101">菩萨但应如所教住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1109" cb:place="inline">但应如我所教。不住相之法。 <lb ed="X" n="0708b12"/><lb ed="R092" n="0760b15"/>以无住而住之。理便就。此上应用之间。湛若十方 <lb ed="X" n="0708b13"/><lb ed="R092" n="0760b16"/>空无所住而住。可也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0708b14"/><lb ed="R092" n="0760b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理实见分第五</cb:mulu><head>〇如理实见分第五</head><p xml:id="pX25p0708b1409" cb:place="inline">破执相虚妄习情。始悟真如 <lb ed="X" n="0708b15"/><lb ed="R092" n="0760b18"/>之理。实见真性<persName>如来</persName>。故谓如理实见分。</p> <lb ed="X" n="0708b16"/><lb ed="R092" n="0761a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1601">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1604" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。我谓菩萨应不住相佈施。 <lb ed="X" n="0708b17"/><lb ed="R092" n="0761a02"/>应如我所教。无住相而住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b18"/><lb ed="R092" n="0761a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1801">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1805" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b19"/><lb ed="R092" n="0761a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b1901">可以身相见<persName>如来</persName>不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b1909" cb:place="inline">可以色身之相好见。即是如 <lb ed="X" n="0708b20"/><lb ed="R092" n="0761a05"/>来之法身否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b21"/><lb ed="R092" n="0761a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b2101">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b2103" cb:place="inline">须菩提了达此理。即以弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b22"/><lb ed="R092" n="0761a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b2201"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b2203" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708b23"/><lb ed="R092" n="0761a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708b2301">不可以身相得见<persName>如来</persName>何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708b2313" cb:place="inline">须菩提又自解曰。 <lb ed="X" n="0708b24"/><lb ed="R092" n="0761a09"/>何故不可以身相见之。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0708c" n="0708c"/> <lb ed="X" n="0708c01"/><lb ed="R092" n="0761a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0101"><persName>如来</persName>所说身相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0107" cb:place="inline">盖<persName>如来</persName>所说身相。不过形体之末。 <lb ed="X" n="0708c02"/><lb ed="R092" n="0761a11"/>非真空无相之道。岂可指而谓之真<persName>如来</persName>哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c03"/><lb ed="R092" n="0761a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0301">即非身相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0305" cb:place="inline">即非身相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c04"/><lb ed="R092" n="0761a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0401"><persName>佛</persName>告须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0406" cb:place="inline"><persName>佛</persName>闻须菩提所答。<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c0401" n="0708c0401"/><anchor xml:id="beg0708c0401" n="0708c0401"/>已<anchor xml:id="end0708c0401"/>悟身相之不可 <lb ed="X" n="0708c05"/><lb ed="R092" n="0761a14"/>住故。又呼须菩提。进一层以告曰。汝既知现具身 <lb ed="X" n="0708c06"/><lb ed="R092" n="0761a15"/>相。乃属形体之化质。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c07"/><lb ed="R092" n="0761a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c0701">凡所有相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c0705" cb:place="inline">世间凡有形相可见可闻可嗅可食可 <lb ed="X" n="0708c08"/><lb ed="R092" n="0761a17"/>触可法。乃天地人物山川草木蜫虫一切有形有 <lb ed="X" n="0708c09"/><lb ed="R092" n="0761a18"/>色诸相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c10"/><lb ed="R092" n="0761b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1001">皆是虚妄。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1005" cb:place="inline">皆有生有灭。乃是虚妄。而非真实坚牢 <lb ed="X" n="0708c11"/><lb ed="R092" n="0761b02"/>之本体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c12"/><lb ed="R092" n="0761b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1201">若见诸相非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1207" cb:place="inline">若见一切诸相能体全空之非相。 <lb ed="X" n="0708c13"/><lb ed="R092" n="0761b04"/>必无执相迷真之失。自能迴光返照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c14"/><lb ed="R092" n="0761b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1401">即见<persName>如来</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1405" cb:place="inline">即见自性中有平等法身之<persName>如来</persName>。随处 <lb ed="X" n="0708c15"/><lb ed="R092" n="0761b06"/>显现。不致住相佈施得无住之法矣。刊定记云。执 <lb ed="X" n="0708c16"/><lb ed="R092" n="0761b07"/>相迷真。对面千里。虚心体物。天地一家。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0708c17"/><lb ed="R092" n="0761b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信稀有分第六</cb:mulu><head>〇正信稀有分第六</head><p xml:id="pX25p0708c1709" cb:place="inline">正信。谓一念不偏。稀有。谓实 <lb ed="X" n="0708c18"/><lb ed="R092" n="0761b09"/>为难得分。</p> <lb ed="X" n="0708c19"/><lb ed="R092" n="0761b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c1901">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c1904" cb:place="inline">须菩提得闻<persName>佛</persName>说无住佈施无相见<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0708c20"/><lb ed="R092" n="0761b11"/>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0708c21"/><lb ed="R092" n="0761b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0708c2101">白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0708c2106" cb:place="inline">乃白<persName>佛</persName>言。启咨<persName>世尊</persName>曰。我<persName>佛</persName>说无住 <lb ed="X" n="0708c22"/><lb ed="R092" n="0761b13"/>佈施。若见诸相非相。即见<persName>如来</persName>之義。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0708c2201" n="0708c2201"/><anchor xml:id="beg0708c2201" n="0708c2201"/>已<anchor xml:id="end0708c2201"/>得生实 <lb ed="X" n="0708c23"/><lb ed="R092" n="0761b14"/>信矣。但此理奥妙深微。後之学<persName>佛</persName>者。恐不能悟此 <lb ed="X" n="0708c24"/><lb ed="R092" n="0761b15"/>精蕴。以致难生实信。且众生佈施。大半为求福之 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0709a" n="0709a"/> <lb ed="X" n="0709a01"/><lb ed="R092" n="0761b16"/>因。希得富贵利达之果。不思成<persName>佛</persName>。闻无住之因。见 <lb ed="X" n="0709a02"/><lb ed="R092" n="0761b17"/><persName>佛</persName>之果。不独以为渺茫难及。抑且所乐不从。以致 <lb ed="X" n="0709a03"/><lb ed="R092" n="0761b18"/>不生实信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a04"/><lb ed="R092" n="0762a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0401">颇有众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0405" cb:place="inline">不知颇有众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a05"/><lb ed="R092" n="0762a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0501">得闻如是言说章句。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0509" cb:place="inline">得闻如是无住无相之言说 <lb ed="X" n="0709a06"/><lb ed="R092" n="0762a03"/>章句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a07"/><lb ed="R092" n="0762a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0701">生实信不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0705" cb:place="inline">果能生实信否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a08"/><lb ed="R092" n="0762a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a0801"><persName>佛</persName>告须菩提莫作是说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a0810" cb:place="inline"><persName>佛</persName>告须菩提曰。汝莫作生 <lb ed="X" n="0709a09"/><lb ed="R092" n="0762a06"/>实信否之说。然此无相真空妙理。必有大根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0709001" n="0709001"/>基之 <lb ed="X" n="0709a10"/><lb ed="R092" n="0762a07"/>善人。方能任其道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a11"/><lb ed="R092" n="0762a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1101"><persName>如来</persName>灭後。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1105" cb:place="inline">设或<persName>佛</persName>灭後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a12"/><lb ed="R092" n="0762a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1201">後五百岁。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1205" cb:place="inline">到五百岁之时。乃浊劫恶世之中。不信 <lb ed="X" n="0709a13"/><lb ed="R092" n="0762a10"/><persName>佛</persName>法之时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a14"/><lb ed="R092" n="0762a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1401">有持戒修福者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1407" cb:place="inline">有持戒而诸恶莫作。修福而众善 <lb ed="X" n="0709a15"/><lb ed="R092" n="0762a12"/>奉行。因持戒修福之力。悟无住无相之理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a16"/><lb ed="R092" n="0762a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1601">于此章句能生信心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1609" cb:place="inline">又能于经中之一章一句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a17"/><lb ed="R092" n="0762a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1701">以此为实。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1705" cb:place="inline">然生信固以持戒修福助成。而能持戒 <lb ed="X" n="0709a18"/><lb ed="R092" n="0762a15"/>修福。又因宿善所发。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a19"/><lb ed="R092" n="0762a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a1901">当知是人不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>三四五<persName>佛</persName>而种善根。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a1919" cb:place="inline">岂 <lb ed="X" n="0709a20"/><lb ed="R092" n="0762a17"/>于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>三四五<persName>佛</persName>。种此善根哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709a21"/><lb ed="R092" n="0762a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709a2101"><anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2101" n="0709a2101"/><anchor xml:id="beg0709a2101" n="0709a2101"/>已<anchor xml:id="end0709a2101"/>于无量千万<persName>佛</persName>所种诸善根。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709a2113" cb:place="inline">历<persName>佛</persName>既多。则闻法 <lb ed="X" n="0709a22"/><lb ed="R092" n="0762b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2201" n="0709a2201"/><anchor xml:id="beg0709a2201" n="0709a2201"/>已<anchor xml:id="end0709a2201"/>多。修行亦久。自能了悟无<anchor xml:id="nkr_note_add_0709a2202" n="0709a2202"/><anchor xml:id="beg0709a2202" n="0709a2202"/>住<anchor xml:id="end0709a2202"/>无相之理。实修而 <lb ed="X" n="0709a23"/><lb ed="R092" n="0762b02"/>实证。汝何可以学<persName>佛</persName>者不能悟此精蕴。而有难生 <lb ed="X" n="0709a24"/><lb ed="R092" n="0762b03"/>实信之疑乎。且无住无相之法。我不徒为善根深 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0709b" n="0709b"/> <lb ed="X" n="0709b01"/><lb ed="R092" n="0762b04"/>者而说。使之实修而实证也。善根浅者。自必经年 <lb ed="X" n="0709b02"/><lb ed="R092" n="0762b05"/>受持。纍月读诵。修菩提之因。证菩提之果。不待言 <lb ed="X" n="0709b03"/><lb ed="R092" n="0762b06"/>矣。即有善根之浅者。唯知希福。但六祖曰。信般若 <lb ed="X" n="0709b04"/><lb ed="R092" n="0762b07"/>波罗蜜。能除一切烦恼。信般若波罗蜜。能成就一 <lb ed="X" n="0709b05"/><lb ed="R092" n="0762b08"/>切出世功德。信般若波罗蜜。能出生一切诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b06"/><lb ed="R092" n="0762b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b0601">闻是章句乃至一念生净信者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b0613" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又告须菩提。若 <lb ed="X" n="0709b07"/><lb ed="R092" n="0762b10"/>有此善根之人。闻得此经之章句。乃至顷刻顿空。 <lb ed="X" n="0709b08"/><lb ed="R092" n="0762b11"/>四相净焉。而心不乱信焉。而心不疑佈施。而三轮 <lb ed="X" n="0709b09"/><lb ed="R092" n="0762b12"/>体空。利济而无分人我。一念之中。能生净信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b10"/><lb ed="R092" n="0762b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1001">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1004" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b11"/><lb ed="R092" n="0762b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1101"><persName>如来</persName>悉知悉见。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1107" cb:place="inline"><persName>如来</persName>色相虽灭。法性常存。周遍虚 <lb ed="X" n="0709b12"/><lb ed="R092" n="0762b15"/>空。无微不照。<persName>如来</persName>悉知悉见。不肯沮其一念净信 <lb ed="X" n="0709b13"/><lb ed="R092" n="0762b16"/>之心。必使遂其所求之愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b14"/><lb ed="R092" n="0762b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1401">是诸众生得如是无量福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1412" cb:place="inline">我能尽知尽见。此人 <lb ed="X" n="0709b15"/><lb ed="R092" n="0762b18"/>虽名众生。而持戒修福之德。善根受用。不尽其福 <lb ed="X" n="0709b16"/><lb ed="R092" n="0763a01"/>德。岂有限量哉。世间所享者。名福报。信此经者。名 <lb ed="X" n="0709b17"/><lb ed="R092" n="0763a02"/>福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b18"/><lb ed="R092" n="0763a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1804" cb:place="inline"><persName>佛</persName>言是诸众生。何故得如此之福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b19"/><lb ed="R092" n="0763a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b1901">是诸众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b1905" cb:place="inline">盖一念之能生净信。是诸众生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0709b1901" n="0709b1901"/><anchor xml:id="beg0709b1901" n="0709b1901"/>已<anchor xml:id="end0709b1901"/>深契 <lb ed="X" n="0709b20"/><lb ed="R092" n="0763a05"/>无住无相之理。顿悟大道至公无我之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b21"/><lb ed="R092" n="0763a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b2101">无复我相人相众生相寿者相无法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b2116" cb:place="inline">四相既无。 <lb ed="X" n="0709b22"/><lb ed="R092" n="0763a07"/>诸相自然不有。不执著于心外之法。而生妄见无 <lb ed="X" n="0709b23"/><lb ed="R092" n="0763a08"/>法相矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709b24"/><lb ed="R092" n="0763a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709b2401">亦无非法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709b2406" cb:place="inline">所行佈施方便持戒忍辱。亦无非行 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0709c" n="0709c"/> <lb ed="X" n="0709c01"/><lb ed="R092" n="0763a10"/>善去恶之法相矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c02"/><lb ed="R092" n="0763a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0201">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0204" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又转征。无我人等相。无法相无非法相 <lb ed="X" n="0709c03"/><lb ed="R092" n="0763a12"/>者。何以故耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c04"/><lb ed="R092" n="0763a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0401">是诸众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0405" cb:place="inline">盖是诸众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c05"/><lb ed="R092" n="0763a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0501">若心取相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0505" cb:place="inline">若心取相。则有我之见。必私<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0501" n="0709c0501"/><anchor xml:id="beg0709c0501" n="0709c0501"/>己<anchor xml:id="end0709c0501"/>利<anchor xml:id="nkr_note_add_0709c0502" n="0709c0502"/><anchor xml:id="beg0709c0502" n="0709c0502"/>己<anchor xml:id="end0709c0502"/>。而 <lb ed="X" n="0709c06"/><lb ed="R092" n="0763a15"/>无济人利物之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c07"/><lb ed="R092" n="0763a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0701">即为著我人众生寿者若取法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0714" cb:place="inline">汝若取法相。则 <lb ed="X" n="0709c08"/><lb ed="R092" n="0763a17"/>必心外求法。而不悟本心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c09"/><lb ed="R092" n="0763a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c0901">即著我人众生寿者何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c0912" cb:place="inline"><persName>佛</persName>转征何以故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c10"/><lb ed="R092" n="0763b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1001">若取非法相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1006" cb:place="inline">若取非法相。则必毁<persName>佛</persName>谤法。而不修 <lb ed="X" n="0709c11"/><lb ed="R092" n="0763b02"/>明心见性之善因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c12"/><lb ed="R092" n="0763b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1201">即著我人众生寿者是故不应取法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1215" cb:place="inline">是故不应取 <lb ed="X" n="0709c13"/><lb ed="R092" n="0763b04"/>法而生执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c14"/><lb ed="R092" n="0763b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1401">不应取非法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1406" cb:place="inline">不应取非法而生疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c15"/><lb ed="R092" n="0763b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1501">以是義故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1505" cb:place="inline">以是无住无相之法。修<persName>佛</persName>者。得大乘智 <lb ed="X" n="0709c16"/><lb ed="R092" n="0763b07"/>慧。希福者。得无量福德之義故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c17"/><lb ed="R092" n="0763b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1701"><persName>如来</persName>常说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1705" cb:place="inline"><persName>如来</persName>常说各经中言之详矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c18"/><lb ed="R092" n="0763b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c1801">汝等比丘知我说法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c1809" cb:place="inline">当知我与汝等说此法者。因 <lb ed="X" n="0709c19"/><lb ed="R092" n="0763b10"/>汝诸人。有此四相。不能了悟真空起于彼岸。我不 <lb ed="X" n="0709c20"/><lb ed="R092" n="0763b11"/>过假此法门。度脱生死苦海。既见自性证涅槃乐。 <lb ed="X" n="0709c21"/><lb ed="R092" n="0763b12"/>则我之当弃之。无所用矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0709c22"/><lb ed="R092" n="0763b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0709c2201">如筏喩者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0709c2205" cb:place="inline">如渡河之筏喩者。渡众生一切灾厄流 <lb ed="X" n="0709c23"/><lb ed="R092" n="0763b14"/>離之患难。普济以慈航。岂以一味教人证<persName>佛</persName>之法 <lb ed="X" n="0709c24"/><lb ed="R092" n="0763b15"/>哉。善根深者。实信实修。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0710a" n="0710a"/> <lb ed="X" n="0710a01"/><lb ed="R092" n="0763b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a0101">法尙应捨何况非法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a0109" cb:place="inline">功圆果满。自登觉岸。而证菩 <lb ed="X" n="0710a02"/><lb ed="R092" n="0763b17"/>提。即善根浅者。能一念净信。即一念善缘。自获福 <lb ed="X" n="0710a03"/><lb ed="R092" n="0763b18"/>报。且无住无相之法。原教人明心见性。迁善改过。 <lb ed="X" n="0710a04"/><lb ed="R092" n="0764a01"/>寧捨法而悟性。不可执法以迷心。<persName>如来</persName>教人修真 <lb ed="X" n="0710a05"/><lb ed="R092" n="0764a02"/>悟性之法。尙不可执著而寧捨。何况执我之法。为 <lb ed="X" n="0710a06"/><lb ed="R092" n="0764a03"/>精微奥妙。学<persName>佛</persName>者之难生实信。是取法也。疑<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0710a07"/><lb ed="R092" n="0764a04"/>不能希求世福。而求福者之不生实信。是又取非 <lb ed="X" n="0710a08"/><lb ed="R092" n="0764a05"/>法也。取法取非法。皆非我之法也。汝安得以无人 <lb ed="X" n="0710a09"/><lb ed="R092" n="0764a06"/>实信。而生颇有之疑乎。傅大士曰。譬如过河须用 <lb ed="X" n="0710a10"/><lb ed="R092" n="0764a07"/>筏。到岸不须船。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0710a11"/><lb ed="R092" n="0764a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无得无说分第七</cb:mulu><head>〇无得无说分第七</head><p xml:id="pX25p0710a1109" cb:place="inline">体空无得。言寂无说。是以谓 <lb ed="X" n="0710a12"/><lb ed="R092" n="0764a09"/>无得无说分。</p> <lb ed="X" n="0710a13"/><lb ed="R092" n="0764a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a1301">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a1304" cb:place="inline"><persName>佛</persName>恐须菩提尙未透彻。故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710001" n="0710001"/>云设此问。呼须 <lb ed="X" n="0710a14"/><lb ed="R092" n="0764a11"/>菩提曰。我谓不应取法。似无法可得。无法可说。又 <lb ed="X" n="0710a15"/><lb ed="R092" n="0764a12"/>谓不应取非法。又觉似有法可得。有法可说也。盖 <lb ed="X" n="0710a16"/><lb ed="R092" n="0764a13"/>我之所说者。真空不空之法耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710a17"/><lb ed="R092" n="0764a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a1701">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a1705" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710a18"/><lb ed="R092" n="0764a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a1801"><persName>如来</persName>得阿耨多罗三藐三菩提耶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a1814" cb:place="inline">以我<persName>如来</persName>无上 <lb ed="X" n="0710a19"/><lb ed="R092" n="0764a16"/>菩提之法。果有所求。而得之于<anchor xml:id="nkr_note_add_0710a1901" n="0710a1901"/><anchor xml:id="beg0710a1901" n="0710a1901"/>己<anchor xml:id="end0710a1901"/>耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710a20"/><lb ed="R092" n="0764a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a2001"><persName>如来</persName>有所说法耶。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a2008" cb:place="inline">抑以此法。谆谆然有所说。而教 <lb ed="X" n="0710a21"/><lb ed="R092" n="0764a18"/>于人耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710a22"/><lb ed="R092" n="0764b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a2201">须菩提言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a2205" cb:place="inline">须菩提了悟<persName>佛</persName>意。乘機而答曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710a23"/><lb ed="R092" n="0764b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710a2301">如我解<persName>佛</persName>所说義。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710a2308" cb:place="inline">解者晓也。定者。泥于一处而不 <lb ed="X" n="0710a24"/><lb ed="R092" n="0764b03"/>通也。如我心中解悟<persName>佛</persName>所说之義理。不应取法不 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0710b" n="0710b"/> <lb ed="X" n="0710b01"/><lb ed="R092" n="0764b04"/>应取非法之義。无上菩提之实性。人人具足。或由 <lb ed="X" n="0710b02"/><lb ed="R092" n="0764b05"/>佈施持戒而成。或因忍辱精进而证。或修禅定智 <lb ed="X" n="0710b03"/><lb ed="R092" n="0764b06"/>慧而悟。六度万行。皆可默契。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b04"/><lb ed="R092" n="0764b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b0401">无有定法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b0405" cb:place="inline">则知无上正等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710002" n="0710002"/>正之法。此吾本来真空。 <lb ed="X" n="0710b05"/><lb ed="R092" n="0764b08"/>人人所具足者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b06"/><lb ed="R092" n="0764b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b0601">名阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b0611" cb:place="inline"><persName>如来</persName>说法。原为闻众生 <lb ed="X" n="0710b07"/><lb ed="R092" n="0764b10"/>之迷悟。但众生之根器有利钝。学性有浅深。随機 <lb ed="X" n="0710b08"/><lb ed="R092" n="0764b11"/>设教。对病用药。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b09"/><lb ed="R092" n="0764b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b0901">亦无有定法<persName>如来</persName>可说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b0910" cb:place="inline"><persName>如来</persName>不尽之法。只<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710003" n="0710003"/>定无法 <lb ed="X" n="0710b10"/><lb ed="R092" n="0764b13"/>可名。<persName>如来</persName>不尽法言。只无定法可说。永曰。<persName>佛</persName>说一 <lb ed="X" n="0710b11"/><lb ed="R092" n="0764b14"/>切法。为除一切心。我无一切心。何用一切法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b12"/><lb ed="R092" n="0764b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b1201">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b1204" cb:place="inline">须菩提自征释何以故。无有定法可得。无 <lb ed="X" n="0710b13"/><lb ed="R092" n="0764b16"/>有定法可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b14"/><lb ed="R092" n="0764b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b1401"><persName>如来</persName>所说法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b1406" cb:place="inline">盖<persName>如来</persName>所说者。无上菩提之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710b15"/><lb ed="R092" n="0764b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710b1501">皆不可取不可说非法非非法所以者何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710b1517" cb:place="inline">可以性 <lb ed="X" n="0710b16"/><lb ed="R092" n="0765a01"/>修而不可以色相取。徒取则何以深造于性理之 <lb ed="X" n="0710b17"/><lb ed="R092" n="0765a02"/>妙。故云不可取也。可以心传。而不可以口舌说。徒 <lb ed="X" n="0710b18"/><lb ed="R092" n="0765a03"/>说则何以超出于意言之表。故云不可说。须菩提 <lb ed="X" n="0710b19"/><lb ed="R092" n="0765a04"/>所以辩论两者皆不可也。但可取可说固不可。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0710004" n="0710004"/>取 <lb ed="X" n="0710b20"/><lb ed="R092" n="0765a05"/>不可说亦不可。若执著可取可说。是必住于取住 <lb ed="X" n="0710b21"/><lb ed="R092" n="0765a06"/>于说。反成邪见。且是法为开悟众生而设。非有真 <lb ed="X" n="0710b22"/><lb ed="R092" n="0765a07"/>实之法。故云非法。若谓不可取不可说。是住于无 <lb ed="X" n="0710b23"/><lb ed="R092" n="0765a08"/>可取无可说。即成断灭。然又须假此以开悟众生。 <lb ed="X" n="0710b24"/><lb ed="R092" n="0765a09"/>如離筏渡河。则有沉溺之害。又不可同谓之非法。 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0710c" n="0710c"/> <lb ed="X" n="0710c01"/><lb ed="R092" n="0765a10"/>故云非是非法也。非法非非法。即是<persName>如来</persName>所说。不 <lb ed="X" n="0710c02"/><lb ed="R092" n="0765a11"/>应取法不应取非法也。所以者何。是须菩提释非 <lb ed="X" n="0710c03"/><lb ed="R092" n="0765a12"/>法释非非法之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0710c04"/><lb ed="R092" n="0765a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0710c0401">一切贤圣皆以无为法而有差<note place="interlinear">音雌</note>别。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0710c0416" cb:place="inline">盖谓法本不无。 <lb ed="X" n="0710c05"/><lb ed="R092" n="0765a14"/>莫作有见。法本不有。莫作无见。作有则执法。作无 <lb ed="X" n="0710c06"/><lb ed="R092" n="0765a15"/>则执空。不执法执空。则了悟我法双空。即曰无为。 <lb ed="X" n="0710c07"/><lb ed="R092" n="0765a16"/>无为者。自然觉性。无假人为。以者用也。一切贤圣。 <lb ed="X" n="0710c08"/><lb ed="R092" n="0765a17"/>皆用此无为之法。然法本无为。悟有浅深。悟得浅 <lb ed="X" n="0710c09"/><lb ed="R092" n="0765a18"/>者。则为贤人。悟得深者。则为圣人。是无为之法则 <lb ed="X" n="0710c10"/><lb ed="R092" n="0765b01"/>一。因有浅深。为贤为圣。而差别之不一也。<persName>佛</persName>说不 <lb ed="X" n="0710c11"/><lb ed="R092" n="0765b02"/>应取法不应取非法。须菩提总结出一无为之法。 <lb ed="X" n="0710c12"/><lb ed="R092" n="0765b03"/>真了悟透彻<persName>佛</persName>所说之義也。此无为者。即是无上 <lb ed="X" n="0710c13"/><lb ed="R092" n="0765b04"/>菩提。即是涅槃。即是<persName>如来</persName>。即是无相。即是无住。即 <lb ed="X" n="0710c14"/><lb ed="R092" n="0765b05"/>是这金刚般若波罗蜜也。有为法世间法也。无为 <lb ed="X" n="0710c15"/><lb ed="R092" n="0765b06"/>法出世间法也。後学者要知。无为实无不为。可以 <lb ed="X" n="0710c16"/><lb ed="R092" n="0765b07"/>超三界证菩提。可以得无量无边福德。其功之大 <lb ed="X" n="0710c17"/><lb ed="R092" n="0765b08"/>效捷。诚莫可思量也。若执著无为。拘泥空寂。勉强 <lb ed="X" n="0710c18"/><lb ed="R092" n="0765b09"/>造作。则无为而实有为。反成槁木死<g ref="#CB01926">灰</g>。而无用矣。 <lb ed="X" n="0710c19"/><lb ed="R092" n="0765b10"/>唯顺我至中至正之真性。于日用伦常之间。率性 <lb ed="X" n="0710c20"/><lb ed="R092" n="0765b11"/>而行。各尽其道。不偏不倚。不即不離。得自然而然 <lb ed="X" n="0710c21"/><lb ed="R092" n="0765b12"/>之妙道。斯为深悟无为之旨。深契金刚般若之 <lb ed="X" n="0710c22"/><lb ed="R092" n="0765b13"/>法。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0710c23"/><lb ed="R092" n="0765b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">依法出生分第八</cb:mulu><head>〇依法出生分第八</head><p xml:id="pX25p0710c2309" cb:place="inline">三世诸<persName>佛</persName>。皆依此法。出生功 <lb ed="X" n="0710c24"/><lb ed="R092" n="0765b15"/>德是以谓依法出生分。</p> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0711a" n="0711a"/> <lb ed="X" n="0711a01"/><lb ed="R092" n="0765b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a0101">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a0104" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。我说離相降心。離相佈施。 <lb ed="X" n="0711a02"/><lb ed="R092" n="0765b17"/>離相即见<persName>如来</persName>。離相之一念净信。即得无量福德。 <lb ed="X" n="0711a03"/><lb ed="R092" n="0765b18"/>汝总结一无为之法。诚能了达无相之旨。发明我 <lb ed="X" n="0711a04"/><lb ed="R092" n="0766a01"/>未发之言也。我试以有为之法。而较无为之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711a05"/><lb ed="R092" n="0766a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a0501">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a0505" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711a06"/><lb ed="R092" n="0766a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a0601">若人满三千大千世界七宝。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a0612" cb:place="inline">三千大千世界者。言 <lb ed="X" n="0711a07"/><lb ed="R092" n="0766a04"/>形容其多也。世间之方位界限也。三千大千。统言 <lb ed="X" n="0711a08"/><lb ed="R092" n="0766a05"/>一大世界也。此日月所照。为小世界。其中有须弥 <lb ed="X" n="0711a09"/><lb ed="R092" n="0766a06"/>山。日月绕山运行。故南为<name role="" type="person">阎浮提</name>。东为弗婆提。西 <lb ed="X" n="0711a10"/><lb ed="R092" n="0766a07"/>为瞿耶尼。北为<g ref="#CB15106">鬱</g>单越。是名四天下。日月运行。乃 <lb ed="X" n="0711a11"/><lb ed="R092" n="0766a08"/>在<name role="" type="person">须弥山</name>之腰。故此山之高。半出日月之上。山上 <lb ed="X" n="0711a12"/><lb ed="R092" n="0766a09"/>分四所。每方分八所。中间有一所。三十三所。谓之 <lb ed="X" n="0711a13"/><lb ed="R092" n="0766a10"/><name role="" type="person">三十三天</name>。梵语谓之<name role="" type="person">忉利天</name>。是其中间。有一所也。 <lb ed="X" n="0711a14"/><lb ed="R092" n="0766a11"/>日月运行。如此四天下。谓之小世界。如此一千小 <lb ed="X" n="0711a15"/><lb ed="R092" n="0766a12"/>世界。谓之小千。如此一千小千世界。谓之中千。如 <lb ed="X" n="0711a16"/><lb ed="R092" n="0766a13"/>此一千中千世界。谓之大千。以三次言千字。故云 <lb ed="X" n="0711a17"/><lb ed="R092" n="0766a14"/>三千。其实则一大千耳。如此谓之一大世界。七宝 <lb ed="X" n="0711a18"/><lb ed="R092" n="0766a15"/>者。金。银。琉璃。珊瑚。玛瑙。赤珍珠。玻璃七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0711001" n="0711001"/>须也。三千 <lb ed="X" n="0711a19"/><lb ed="R092" n="0766a16"/>大千世界七宝。极言七宝无数之多也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711a20"/><lb ed="R092" n="0766a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a2001">以用佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a2005" cb:place="inline">以用佈施。以此无数之七宝佈施于人。 <lb ed="X" n="0711a21"/><lb ed="R092" n="0766a18"/>佈施定有福德。况以七宝。满大千世界之多。这个 <lb ed="X" n="0711a22"/><lb ed="R092" n="0766b01"/>佈施。作捨施看。与前篇无相佈施不同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711a23"/><lb ed="R092" n="0766b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711a2301">是人所得福德寧为多不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711a2311" cb:place="inline">此人所获福德。汝以为 <lb ed="X" n="0711a24"/><lb ed="R092" n="0766b03"/>多乎不多。寧字。作是字看。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0711b" n="0711b"/> <lb ed="X" n="0711b01"/><lb ed="R092" n="0766b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0101">须菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0107" cb:place="inline">须菩提会<persName>佛</persName>之意。答云甚多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b02"/><lb ed="R092" n="0766b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0201"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0203" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b03"/><lb ed="R092" n="0766b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0301">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0304" cb:place="inline">又自征解何以故。言福德之甚多。盖藉物 <lb ed="X" n="0711b04"/><lb ed="R092" n="0766b07"/>而修。仅得身外名禄之福德。而于明心见性。了无 <lb ed="X" n="0711b05"/><lb ed="R092" n="0766b08"/>所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b06"/><lb ed="R092" n="0766b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b0601">是福德即非福德性。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b0609" cb:place="inline">盖是福德。乃有相之施。于我 <lb ed="X" n="0711b07"/><lb ed="R092" n="0766b10"/>性中真空无相妙法。全不相关。必竟非福德性。所 <lb ed="X" n="0711b08"/><lb ed="R092" n="0766b11"/>得名禄福德。终有尽期。可以计其世代之远近。可 <lb ed="X" n="0711b09"/><lb ed="R092" n="0766b12"/>以教其阀阅之多少。非若内修福<anchor xml:id="nkr_note_orig_0711002" n="0711002"/>修。无尽无穷。不 <lb ed="X" n="0711b10"/><lb ed="R092" n="0766b13"/>可数计。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b11"/><lb ed="R092" n="0766b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b1101">是故<persName>如来</persName>说福德多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b1109" cb:place="inline">故<persName>如来</persName>所言福德者。乃人天 <lb ed="X" n="0711b12"/><lb ed="R092" n="0766b15"/>小果之因。以名禄之福德有数。可计其多也。<persName>佛</persName>闻 <lb ed="X" n="0711b13"/><lb ed="R092" n="0766b16"/>须菩提答毕。而汝云。有为福德非福德性。所得虽 <lb ed="X" n="0711b14"/><lb ed="R092" n="0766b17"/>多。终有尽期。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b15"/><lb ed="R092" n="0766b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b1501">若复有人于此经中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b1509" cb:place="inline">复者再也。<persName>佛</persName>言。如再有人。于 <lb ed="X" n="0711b16"/><lb ed="R092" n="0767a01"/>此金刚般若经中也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b17"/><lb ed="R092" n="0767a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b1701">受持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b1703" cb:place="inline">受持者。受谓领受于心。持谓持守不失也。信 <lb ed="X" n="0711b18"/><lb ed="R092" n="0767a03"/>力曰受。受之不忘于心也。念力曰持。持之不厌其 <lb ed="X" n="0711b19"/><lb ed="R092" n="0767a04"/>久也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b20"/><lb ed="R092" n="0767a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b2001">乃至四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b2007" cb:place="inline">四句偈等。指无我人众生寿者四 <lb ed="X" n="0711b21"/><lb ed="R092" n="0767a06"/>相也。等者。凡有四句等处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b22"/><lb ed="R092" n="0767a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b2201">为他人说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b2205" cb:place="inline">更为他人。解说其義。如一灯传百千万 <lb ed="X" n="0711b23"/><lb ed="R092" n="0767a08"/>灯。则是自度度他也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b24"/><lb ed="R092" n="0767a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711b2401">其福勝彼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711b2405" cb:place="inline">所获之福。勝彼之七宝施者。多矣。住相 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0711c" n="0711c"/> <lb ed="X" n="0711c01"/><lb ed="R092" n="0767a10"/>佈施。纵得名禄之福。福尽堕落。此因经悟性。性见 <lb ed="X" n="0711c02"/><lb ed="R092" n="0767a11"/>心明。福等大虚。历劫不壞。故云其福勝彼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c03"/><lb ed="R092" n="0767a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c0301">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c0304" cb:place="inline"><persName>佛</persName>言。人能受持讲说是经。其福勝彼者。此 <lb ed="X" n="0711c04"/><lb ed="R092" n="0767a13"/>何以故也。六祖曰。以财佈施。得身外之福。受持经 <lb ed="X" n="0711c05"/><lb ed="R092" n="0767a14"/>典。得性内之福。身外之福即衣食。性内之福即智 <lb ed="X" n="0711c06"/><lb ed="R092" n="0767a15"/>慧。今生豐衣足食而愚钝者。即是前生佈施。而不 <lb ed="X" n="0711c07"/><lb ed="R092" n="0767a16"/>持经典之人。今生聪明贫穷无衣少食者。即是前 <lb ed="X" n="0711c08"/><lb ed="R092" n="0767a17"/>生持经。而不行佈施之人。外修福德即衣食。内修 <lb ed="X" n="0711c09"/><lb ed="R092" n="0767a18"/>福德即智慧。钱财现世之宝。般若在心之珍。内外 <lb ed="X" n="0711c10"/><lb ed="R092" n="0767b01"/>双修。方为全福。若要现在子孙及来世生身。富贵 <lb ed="X" n="0711c11"/><lb ed="R092" n="0767b02"/>智慧兼全者。须是准修。此是论歎持经功德。恐人 <lb ed="X" n="0711c12"/><lb ed="R092" n="0767b03"/>不知经典之利益。故以勝佈施之功德而挍量。然 <lb ed="X" n="0711c13"/><lb ed="R092" n="0767b04"/><persName>佛</persName>法六度。亦以佈施为先务。人不可执此而捨彼 <lb ed="X" n="0711c14"/><lb ed="R092" n="0767b05"/>也。金刚经为大藏之骨髓耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c15"/><lb ed="R092" n="0767b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c1501">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c1504" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c16"/><lb ed="R092" n="0767b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c1601">一切<persName>佛</persName>法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c1605" cb:place="inline">盖真空无相之理。乃诸<persName>佛</persName>之本性。一切 <lb ed="X" n="0711c17"/><lb ed="R092" n="0767b08"/>三世诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c18"/><lb ed="R092" n="0767b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c1801">及诸<persName>佛</persName>阿耨多罗三藐三菩提法皆从此经出。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c1819" cb:place="inline">皆 <lb ed="X" n="0711c19"/><lb ed="R092" n="0767b10"/>从此经中所说四句无相之法。悟出真性<persName>如来</persName>。凡 <lb ed="X" n="0711c20"/><lb ed="R092" n="0767b11"/>求阿耨多罗三藐三菩提者。舍此更无他法矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c21"/><lb ed="R092" n="0767b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c2101">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c2104" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又恐人执著于法。复呼须菩提告曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c22"/><lb ed="R092" n="0767b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0711c2201">所谓<persName>佛</persName>法者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0711c2206" cb:place="inline">又曰。所谓<persName>佛</persName>法者。本来无有。不过假 <lb ed="X" n="0711c23"/><lb ed="R092" n="0767b14"/>此以开悟众生。使之言下见性。乃虚名为<persName>佛</persName>法也。 <lb ed="X" n="0711c24"/><lb ed="R092" n="0767b15"/>真性中本来空寂。无有相之法。固不可执相生心。 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0712a" n="0712a"/> <lb ed="X" n="0712a01"/><lb ed="R092" n="0767b16"/>又不可执法成病。本性真实。法非真实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a02"/><lb ed="R092" n="0767b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a0201">即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a0205" cb:place="inline">故曰。即非<persName>佛</persName>法。汝当不即不離。以求见 <lb ed="X" n="0712a03"/><lb ed="R092" n="0767b18"/>性明心可耳。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0712a04"/><lb ed="R092" n="0768a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一相无相分第九</cb:mulu><head>〇一相无相分第九</head><p xml:id="pX25p0712a0409" cb:place="inline">一真如相。原无有相。是谓一 <lb ed="X" n="0712a05"/><lb ed="R092" n="0768a02"/>相无相分。</p> <lb ed="X" n="0712a06"/><lb ed="R092" n="0768a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a0601">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a0604" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。我谓一切诸<persName>佛</persName>。及诸<persName>佛</persName>阿 <lb ed="X" n="0712a07"/><lb ed="R092" n="0768a04"/>耨多罗三藐三菩提法。皆从此经四句无相之法。 <lb ed="X" n="0712a08"/><lb ed="R092" n="0768a05"/>悟出真性<persName>如来</persName>。不但诸<persName>佛</persName>如是。即四果罗汉。莫不 <lb ed="X" n="0712a09"/><lb ed="R092" n="0768a06"/>由无相之法而证也。盖<persName>佛</persName>与罗汉。虽有高下。而真 <lb ed="X" n="0712a10"/><lb ed="R092" n="0768a07"/>性菩萨。无有增减。不稍差别。不过于无相之法。悟 <lb ed="X" n="0712a11"/><lb ed="R092" n="0768a08"/>有浅深。证分高下。<persName>佛</persName>是以将<anchor xml:id="nkr_note_add_0712a1101" n="0712a1101"/><anchor xml:id="beg0712a1101" n="0712a1101"/>己<anchor xml:id="end0712a1101"/>得证四果罗汉为 <lb ed="X" n="0712a12"/><lb ed="R092" n="0768a09"/>问。以见凡四果得道者。必从无相而得。著不得丝 <lb ed="X" n="0712a13"/><lb ed="R092" n="0768a10"/>毫之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a14"/><lb ed="R092" n="0768a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1401">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1405" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a15"/><lb ed="R092" n="0768a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1501">须陀洹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1504" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712a1501" n="0712a1501"/><anchor xml:id="beg0712a1501" n="0712a1501"/>已<anchor xml:id="end0712a1501"/>得初果之须陀洹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a16"/><lb ed="R092" n="0768a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1601">能作是念我得须陀洹果不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1612" cb:place="inline">自谓我得此果否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a17"/><lb ed="R092" n="0768a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1701">须菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1707" cb:place="inline">须菩提知其不然。乃曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a18"/><lb ed="R092" n="0768a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1801"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1803" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a19"/><lb ed="R092" n="0768a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a1901">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a1904" cb:place="inline">我何故谓弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a20"/><lb ed="R092" n="0768a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2001">须陀洹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2004" cb:place="inline">盖须陀洹初入无相之门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a21"/><lb ed="R092" n="0768a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2101">名为入流。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2105" cb:place="inline">得与圣人之流。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a22"/><lb ed="R092" n="0768b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2201">而无所入。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2205" cb:place="inline">而无所入之念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a23"/><lb ed="R092" n="0768b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712a2301">不入色声香味触法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712a2309" cb:place="inline">但不能顿悟真空而<anchor xml:id="nkr_note_add_0712a2301" n="0712a2301"/><anchor xml:id="beg0712a2301" n="0712a2301"/>已<anchor xml:id="end0712a2301"/>。不入 <lb ed="X" n="0712a24"/><lb ed="R092" n="0768b03"/>色声香味触法。亦无有不入之相。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0712b" n="0712b"/> <lb ed="X" n="0712b01"/><lb ed="R092" n="0768b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0101">是名须陀洹。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0106" cb:place="inline">是故名为初果也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b02"/><lb ed="R092" n="0768b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0201">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0204" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b03"/><lb ed="R092" n="0768b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0301">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0305" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b04"/><lb ed="R092" n="0768b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0401">斯陀含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0404" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712b0401" n="0712b0401"/><anchor xml:id="beg0712b0401" n="0712b0401"/>已<anchor xml:id="end0712b0401"/>得三果之斯陀含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b05"/><lb ed="R092" n="0768b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0501">能作是念我得斯陀含果不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0512" cb:place="inline">自谓我必得此果否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b06"/><lb ed="R092" n="0768b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0601">须菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0607" cb:place="inline">须菩提即不然云。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b07"/><lb ed="R092" n="0768b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0701"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0703" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b08"/><lb ed="R092" n="0768b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0804" cb:place="inline">我何以故谓弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b09"/><lb ed="R092" n="0768b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b0901">斯陀含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b0904" cb:place="inline">盖斯陀含<anchor xml:id="nkr_note_add_0712b0901" n="0712b0901"/><anchor xml:id="beg0712b0901" n="0712b0901"/>已<anchor xml:id="end0712b0901"/>深悟无相之理。尙有一生一 <lb ed="X" n="0712b10"/><lb ed="R092" n="0768b13"/>灭之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b11"/><lb ed="R092" n="0768b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1101">名一往来而实无往来是名斯陀含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1115" cb:place="inline">名一往来。而 <lb ed="X" n="0712b12"/><lb ed="R092" n="0768b15"/>实无往来之相。是故名为斯陀含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b13"/><lb ed="R092" n="0768b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1301">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1304" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b14"/><lb ed="R092" n="0768b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1401">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1405" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b15"/><lb ed="R092" n="0768b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1501">阿那含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1504" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712b1501" n="0712b1501"/><anchor xml:id="beg0712b1501" n="0712b1501"/>已<anchor xml:id="end0712b1501"/>得三果之阿那含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b16"/><lb ed="R092" n="0769a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1601">能作是念我得阿那含果不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1612" cb:place="inline">自谓我有得果之心 <lb ed="X" n="0712b17"/><lb ed="R092" n="0769a02"/>否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b18"/><lb ed="R092" n="0769a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1801">须菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1807" cb:place="inline">须菩提即不然云。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b19"/><lb ed="R092" n="0769a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b1901"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b1903" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b20"/><lb ed="R092" n="0769a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b2001">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b2004" cb:place="inline">我何以故谓弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b21"/><lb ed="R092" n="0769a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b2101">阿那含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b2104" cb:place="inline">盖阿那含内无欲心。外无欲境。欲净而无 <lb ed="X" n="0712b22"/><lb ed="R092" n="0769a07"/>私意之往来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b23"/><lb ed="R092" n="0769a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712b2301">名为不来而实无不来是故名阿那含。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712b2316" cb:place="inline">名为不来。 <lb ed="X" n="0712b24"/><lb ed="R092" n="0769a09"/>实无不来之相。是故名为阿那含。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0712c" n="0712c"/> <lb ed="X" n="0712c01"/><lb ed="R092" n="0769a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0101">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0104" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c02"/><lb ed="R092" n="0769a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0201">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0205" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c03"/><lb ed="R092" n="0769a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0301">阿罗汉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0304" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0301" n="0712c0301"/><anchor xml:id="beg0712c0301" n="0712c0301"/>已<anchor xml:id="end0712c0301"/>得四果之阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c04"/><lb ed="R092" n="0769a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0401">能作是念我得阿罗汉道不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0412" cb:place="inline">自谓我得这个道否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c05"/><lb ed="R092" n="0769a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0501">须菩提言不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0507" cb:place="inline">须菩提知其不然。而即否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c06"/><lb ed="R092" n="0769a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0601"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0603" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c07"/><lb ed="R092" n="0769a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0701">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0704" cb:place="inline">我何以故谓弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c08"/><lb ed="R092" n="0769a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0801">实无有法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0805" cb:place="inline">性本自空。实无有法可得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c09"/><lb ed="R092" n="0769a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c0901">名阿罗汉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c0905" cb:place="inline">盖阿罗汉<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0901" n="0712c0901"/><anchor xml:id="beg0712c0901" n="0712c0901"/>已<anchor xml:id="end0712c0901"/>造到。情无顺逆。境智俱亡。 <lb ed="X" n="0712c10"/><lb ed="R092" n="0769b01"/>无有所得之念。无有得道之相。实无有法。名阿罗 <lb ed="X" n="0712c11"/><lb ed="R092" n="0769b02"/>汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c12"/><lb ed="R092" n="0769b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1201"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1203" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而反征之曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c13"/><lb ed="R092" n="0769b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1301">若阿罗汉作是念。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1308" cb:place="inline">设若阿罗汉作得道之念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c14"/><lb ed="R092" n="0769b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1401">我得阿罗汉道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1407" cb:place="inline">有我得阿罗汉之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c15"/><lb ed="R092" n="0769b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1501">即为著我人众生寿者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1510" cb:place="inline">即为著我人众生寿者四 <lb ed="X" n="0712c16"/><lb ed="R092" n="0769b07"/>相矣。是兴凡夫无异。安得谓之阿罗汉哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c17"/><lb ed="R092" n="0769b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1701"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1703" cb:place="inline">须菩提又将平日所得<persName>佛</persName>说。启咨<persName>世尊</persName>。而印 <lb ed="X" n="0712c18"/><lb ed="R092" n="0769b09"/>证之曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c19"/><lb ed="R092" n="0769b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c1901"><persName>佛</persName>说我得无诤三昧。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c1909" cb:place="inline"><persName>佛</persName>当日曾说我。须菩提。一念 <lb ed="X" n="0712c20"/><lb ed="R092" n="0769b11"/>不生。诸法无诤。心无生灭。正定空寂。得无诤三昧</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c21"/><lb ed="R092" n="0769b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c2101">人中最为第一。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c2107" cb:place="inline">得此之正见。于诸弟子中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c22"/><lb ed="R092" n="0769b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c2201">是第一離欲阿罗汉。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c2209" cb:place="inline">许我为第一。必定是我脱尽 <lb ed="X" n="0712c23"/><lb ed="R092" n="0769b14"/>人欲。断绝此念。方是许我为離欲阿罗汉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c24"/><lb ed="R092" n="0769b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0712c2401"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0712c2403" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>曰。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0713a" n="0713a"/> <lb ed="X" n="0713a01"/><lb ed="R092" n="0769b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0101">我不作是念。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0106" cb:place="inline">因我不作得離欲阿罗汉之念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a02"/><lb ed="R092" n="0769b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0201">我是離欲阿罗汉<persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0210" cb:place="inline">复启咨<persName>世尊</persName>。又反征之曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a03"/><lb ed="R092" n="0769b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0301">我若作是念。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0306" cb:place="inline">我若是作此思念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a04"/><lb ed="R092" n="0770a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0401">我得阿罗汉道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0407" cb:place="inline">我若作我得離欲阿罗汉之念。则 <lb ed="X" n="0713a05"/><lb ed="R092" n="0770a02"/>四相不空。生灭犹在。我即不是无诤三昧人中第 <lb ed="X" n="0713a06"/><lb ed="R092" n="0770a03"/>一離欲阿罗汉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a07"/><lb ed="R092" n="0770a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0701"><persName>世尊</persName>则不说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0706" cb:place="inline"><persName>佛</persName>即不于诸大弟子中说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a08"/><lb ed="R092" n="0770a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a0801">须菩提是乐阿兰那行者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a0811" cb:place="inline">是好乐寂静之人。有是 <lb ed="X" n="0713a09"/><lb ed="R092" n="0770a06"/>无诤之行也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a10"/><lb ed="R092" n="0770a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1001">以须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1005" cb:place="inline">何以见之。以我须菩提不著修无诤三 <lb ed="X" n="0713a11"/><lb ed="R092" n="0770a08"/>昧之行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a12"/><lb ed="R092" n="0770a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1201">实无所行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1205" cb:place="inline">实无此乐阿兰之行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a13"/><lb ed="R092" n="0770a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1301">而名须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1306" cb:place="inline">方纔名我须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a14"/><lb ed="R092" n="0770a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a1401">是乐阿兰那行。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a1407" cb:place="inline">是乐阿兰那行。即是无诤三昧。以 <lb ed="X" n="0713a15"/><lb ed="R092" n="0770a12"/>无诤三昧。方受解空善现须菩提之名。乐者好也。 <lb ed="X" n="0713a16"/><lb ed="R092" n="0770a13"/>行者功也。乐阿兰行者。谓好无诤三昧之行也。萌 <lb ed="X" n="0713a17"/><lb ed="R092" n="0770a14"/>诸心曰念。见诸修曰行。必有是得有是行。而心无 <lb ed="X" n="0713a18"/><lb ed="R092" n="0770a15"/>是行之念。有所得而心无所得之相。宜乎。<persName>佛</persName>以乐 <lb ed="X" n="0713a19"/><lb ed="R092" n="0770a16"/>阿兰那行名之也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0713a20"/><lb ed="R092" n="0770a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">莊严净土分第十</cb:mulu><head>〇莊严净土分第十</head><p xml:id="pX25p0713a2009" cb:place="inline">非外面修饰之莊严。乃心地 <lb ed="X" n="0713a21"/><lb ed="R092" n="0770a18"/>淸净之莊严。故谓莊严净土分。</p> <lb ed="X" n="0713a22"/><lb ed="R092" n="0770b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a2201"><persName>佛</persName>告须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a2206" cb:place="inline"><persName>佛</persName>恐诸菩萨所得心未除。执著住于 <lb ed="X" n="0713a23"/><lb ed="R092" n="0770b02"/>有法。不生淸净心。故设是问。呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a24"/><lb ed="R092" n="0770b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713a2401">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713a2405" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0713b" n="0713b"/> <lb ed="X" n="0713b01"/><lb ed="R092" n="0770b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0101"><persName>如来</persName>昔在燃灯<persName>佛</persName>所。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0109" cb:place="inline">我当初于燃灯<persName>佛</persName>处。得成无 <lb ed="X" n="0713b02"/><lb ed="R092" n="0770b05"/>上菩提之道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b03"/><lb ed="R092" n="0770b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0301">于法有所得不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0307" cb:place="inline">果然得本师之法否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b04"/><lb ed="R092" n="0770b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0401">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0403" cb:place="inline">须菩提即解其意。曰弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b05"/><lb ed="R092" n="0770b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0501"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0503" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b06"/><lb ed="R092" n="0770b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0601"><persName>如来</persName>在燃灯<persName>佛</persName>所。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0608" cb:place="inline"><persName>如来</persName>虽在本师处听法。不过因 <lb ed="X" n="0713b07"/><lb ed="R092" n="0770b10"/>师开导。实乃自悟自修。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b08"/><lb ed="R092" n="0770b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0801">于法实无所得。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0807" cb:place="inline">于心外之法。实无所得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b09"/><lb ed="R092" n="0770b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b0901">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b0904" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提曰。世间所谓莊严者。造寺 <lb ed="X" n="0713b10"/><lb ed="R092" n="0770b13"/>作塔。行种种善事。是有相莊严也。<persName>佛</persName>恐人认做这 <lb ed="X" n="0713b11"/><lb ed="R092" n="0770b14"/>样莊严。故呼须菩提而谓之曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b12"/><lb ed="R092" n="0770b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1201">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1205" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b13"/><lb ed="R092" n="0770b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1301">菩萨莊严<persName>佛</persName>土不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1308" cb:place="inline">菩萨于<persName>佛</persName>土中。果作善缘福业 <lb ed="X" n="0713b14"/><lb ed="R092" n="0770b17"/>莊严否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b15"/><lb ed="R092" n="0770b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1501">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1503" cb:place="inline">须菩提随答以弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b16"/><lb ed="R092" n="0771a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1601"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1603" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而征释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b17"/><lb ed="R092" n="0771a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1701">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1704" cb:place="inline">何故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b18"/><lb ed="R092" n="0771a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1801">莊严<persName>佛</persName>土者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1806" cb:place="inline">不莊而莊。不严而严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b19"/><lb ed="R092" n="0771a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b1901">即非莊严。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b1905" cb:place="inline">即非外貌有相有为之莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b20"/><lb ed="R092" n="0771a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b2001">是名莊严。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b2005" cb:place="inline">乃是心地光明万行具足之莊严。是故 <lb ed="X" n="0713b21"/><lb ed="R092" n="0771a06"/>名莊严也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b22"/><lb ed="R092" n="0771a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b2201">是故须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b2206" cb:place="inline"><persName>佛</persName>闻须菩提之所答。实可启当时之 <lb ed="X" n="0713b23"/><lb ed="R092" n="0771a08"/>妙悟。发後世之心传是故呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b24"/><lb ed="R092" n="0771a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713b2401">诸菩萨摩诃萨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713b2407" cb:place="inline">诸菩萨。指大修行人而言也。菩萨 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0713c" n="0713c"/> <lb ed="X" n="0713c01"/><lb ed="R092" n="0771a10"/>莊严。既不在于外饰。则当反而求之于心。使大字 <lb ed="X" n="0713c02"/><lb ed="R092" n="0771a11"/>之中。湛然常虚。无一毫染浊。灵台之内。寂然常定。 <lb ed="X" n="0713c03"/><lb ed="R092" n="0771a12"/>无一丝扰乱。法本心悟。非由外得。土因心定。不在 <lb ed="X" n="0713c04"/><lb ed="R092" n="0771a13"/>外莊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c05"/><lb ed="R092" n="0771a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0501">应如是生淸净心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0508" cb:place="inline">当如是生淸净心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c06"/><lb ed="R092" n="0771a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0601">不应住色生心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0607" cb:place="inline">不应住有相之形色生心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c07"/><lb ed="R092" n="0771a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0701">不应住声香味触法生心应无所住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0715" cb:place="inline">应于一切有 <lb ed="X" n="0713c08"/><lb ed="R092" n="0771a17"/>相有为之烦恼尘劳。无所住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c09"/><lb ed="R092" n="0771a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c0901">而生其心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c0905" cb:place="inline">而生无相无为淸净真性之本心。如此 <lb ed="X" n="0713c10"/><lb ed="R092" n="0771b01"/>得以智慧圆明。光无不照。化无不周。宇宙不能包 <lb ed="X" n="0713c11"/><lb ed="R092" n="0771b02"/>藏。天地不能覆载。法身超出三界。圆满十虚矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c12"/><lb ed="R092" n="0771b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1201">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1204" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。我说无所住。而生其心。则 <lb ed="X" n="0713c13"/><lb ed="R092" n="0771b04"/>真如发现。如日月之照临。光无不遍。如四时之运 <lb ed="X" n="0713c14"/><lb ed="R092" n="0771b05"/>行。化无不周。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c15"/><lb ed="R092" n="0771b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1501">譬如有人身如<name role="" type="person">须弥山</name>王于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1515" cb:place="inline">于汝之意云 <lb ed="X" n="0713c16"/><lb ed="R092" n="0771b07"/>何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c17"/><lb ed="R092" n="0771b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1701">是身为大不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1706" cb:place="inline">可以言大否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c18"/><lb ed="R092" n="0771b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1801">须菩提言甚大。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1807" cb:place="inline">须菩提深悟<persName>佛</persName>意。乃以甚大答之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c19"/><lb ed="R092" n="0771b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c1901"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c1903" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c20"/><lb ed="R092" n="0771b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c2001">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c2004" cb:place="inline">又自征释。何以故。谓之甚大。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c21"/><lb ed="R092" n="0771b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0713c2101"><persName>佛</persName>说非身是名大身。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0713c2109" cb:place="inline">盖<persName>佛</persName>所说之身。乃无相无为 <lb ed="X" n="0713c22"/><lb ed="R092" n="0771b13"/>之非身。故言甚大也。若以有相之色身而喩。则须 <lb ed="X" n="0713c23"/><lb ed="R092" n="0771b14"/>弥山高廣三百三十六万里。为众山之王。色身何 <lb ed="X" n="0713c24"/><lb ed="R092" n="0771b15"/>能敌其大。唯无相之非身。是我淸净之心。乃真性 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0714a" n="0714a"/> <lb ed="X" n="0714a01"/><lb ed="R092" n="0771b16"/>之道体。此心包括宇宙。圆满大灵。无相无为。万法 <lb ed="X" n="0714a02"/><lb ed="R092" n="0771b17"/>皆从此出。则<name role="" type="person">须弥山</name>之身。在真性道化之中。又不 <lb ed="X" n="0714a03"/><lb ed="R092" n="0771b18"/>啻一微尘矣。是故<persName>佛</persName>说非身。是名大身耳。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0714a04"/><lb ed="R092" n="0772a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无为福勝分第十一</cb:mulu><head>〇无为福勝分第十一</head><p xml:id="pX25p0714a0410" cb:place="inline">无相四句。乃无为之法。受 <lb ed="X" n="0714a05"/><lb ed="R092" n="0772a02"/>持四句之福。勝恒河沙数七宝佈施。故谓无为福 <lb ed="X" n="0714a06"/><lb ed="R092" n="0772a03"/>勝分。</p> <lb ed="X" n="0714a07"/><lb ed="R092" n="0772a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a0701">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a0704" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。汝今既明四果。以无相而 <lb ed="X" n="0714a08"/><lb ed="R092" n="0772a05"/>证释迦之法。以无相而得<persName>佛</persName>土之莊严。以无相而 <lb ed="X" n="0714a09"/><lb ed="R092" n="0772a06"/>严<persName>佛</persName>身之大。以无相而大。若能受持无相之法者。 <lb ed="X" n="0714a10"/><lb ed="R092" n="0772a07"/>其功果之福德。岂可以多寡度量而思议哉。试以 <lb ed="X" n="0714a11"/><lb ed="R092" n="0772a08"/>恒河沙喩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a12"/><lb ed="R092" n="0772a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1201">如恒河中所有沙数。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1209" cb:place="inline">我今以众人之所易见者。先 <lb ed="X" n="0714a13"/><lb ed="R092" n="0772a10"/>反诘之。恒河之沙固多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a14"/><lb ed="R092" n="0772a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1401">如是沙等恒河。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1407" cb:place="inline">设或不只一恒河数。其如沙之多 <lb ed="X" n="0714a15"/><lb ed="R092" n="0772a12"/>恒河。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a16"/><lb ed="R092" n="0772a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1601">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1605" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a17"/><lb ed="R092" n="0772a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a1701">是诸恒河沙寧为多不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a1710" cb:place="inline">是诸恒河。多乎不多。西土 <lb ed="X" n="0714a18"/><lb ed="R092" n="0772a15"/>有河。名曰恒河。从阿耨池东流出。周迴四十里。沙 <lb ed="X" n="0714a19"/><lb ed="R092" n="0772a16"/>细如面。<persName>佛</persName>多在此处说法。故取为喩。西土只有一 <lb ed="X" n="0714a20"/><lb ed="R092" n="0772a17"/>个恒河焉。有许多恒河。亦是假设之言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a21"/><lb ed="R092" n="0772a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a2101">须菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a2107" cb:place="inline">须菩提答言甚多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a22"/><lb ed="R092" n="0772b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a2201"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a2203" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a23"/><lb ed="R092" n="0772b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714a2301">但诸恒河。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714a2305" cb:place="inline">但河中而有沙者。一沙即为一恒河。是 <lb ed="X" n="0714a24"/><lb ed="R092" n="0772b03"/>诸恒河中。各有其沙。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0714b" n="0714b"/> <lb ed="X" n="0714b01"/><lb ed="R092" n="0772b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0101">尙多无数。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0105" cb:place="inline">且多无数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b02"/><lb ed="R092" n="0772b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0201">何况其沙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0205" cb:place="inline">何况河中之沙乎。言多而又多也。<persName>佛</persName>设 <lb ed="X" n="0714b03"/><lb ed="R092" n="0772b06"/>此喩以为挍量福德多寡之张本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b04"/><lb ed="R092" n="0772b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0401">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0404" cb:place="inline"><persName>佛</persName>闻须菩提以河沙无数之多而答。故呼 <lb ed="X" n="0714b05"/><lb ed="R092" n="0772b08"/>须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b06"/><lb ed="R092" n="0772b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0601">我今实言告汝。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0607" cb:place="inline">我今以朴实言语告汝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b07"/><lb ed="R092" n="0772b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0701">若有善男子善女人以七宝。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0712" cb:place="inline">以七宝等物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b08"/><lb ed="R092" n="0772b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0801">满尔所恒河沙数。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0808" cb:place="inline">满尔所恒河沙数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b09"/><lb ed="R092" n="0772b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b0901">三千大千世界。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b0907" cb:place="inline">尽三千大千世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b10"/><lb ed="R092" n="0772b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1001">以用佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1005" cb:place="inline">以用佈施与人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b11"/><lb ed="R092" n="0772b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1101">得福多否。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1105" cb:place="inline">所得之福多乎不多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b12"/><lb ed="R092" n="0772b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1201">须菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1207" cb:place="inline">须菩提即以甚多答之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b13"/><lb ed="R092" n="0772b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1301"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1303" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b14"/><lb ed="R092" n="0772b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1401"><persName>佛</persName>告须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1406" cb:place="inline"><persName>佛</persName>告须菩提曰。汝谓无数七宝佈施 <lb ed="X" n="0714b15"/><lb ed="R092" n="0772b18"/>得福甚多。此乃有相之福德。虽多而终有穷尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b16"/><lb ed="R092" n="0773a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1601">若善男子善女人于此经中。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1612" cb:place="inline">于此般若经中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b17"/><lb ed="R092" n="0773a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b1701">乃至受持四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b1709" cb:place="inline">信而受之于心。会其妙義。而 <lb ed="X" n="0714b18"/><lb ed="R092" n="0773a03"/>毫无所疑。坚而持之于心。存其精蕴。而毫无所失。 <lb ed="X" n="0714b19"/><lb ed="R092" n="0773a04"/>必见自<anchor xml:id="nkr_note_add_0714b1901" n="0714b1901"/><anchor xml:id="beg0714b1901" n="0714b1901"/>己<anchor xml:id="end0714b1901"/>真如。菩提之智。朗然备矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b20"/><lb ed="R092" n="0773a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b2001">为他人说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b2005" cb:place="inline">不能以此真空妙義。为人解说。使人听 <lb ed="X" n="0714b21"/><lb ed="R092" n="0773a06"/>闻之下。心地开通。明了自性。可以脱離轮迴。永超 <lb ed="X" n="0714b22"/><lb ed="R092" n="0773a07"/>生死。则是人<anchor xml:id="nkr_note_add_0714b2201" n="0714b2201"/><anchor xml:id="beg0714b2201" n="0714b2201"/>己<anchor xml:id="end0714b2201"/>兼成。自他俱利。得以渐悟真性。明 <lb ed="X" n="0714b23"/><lb ed="R092" n="0773a08"/>德新民。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b24"/><lb ed="R092" n="0773a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714b2401">而此福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714b2405" cb:place="inline">此福即无为福也。无有尽期。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0714c" n="0714c"/> <lb ed="X" n="0714c01"/><lb ed="R092" n="0773a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c0101">勝前福德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c0105" cb:place="inline">实勝前恒河沙数七宝佈施之福德也。 <lb ed="X" n="0714c02"/><lb ed="R092" n="0773a11"/>所获利益之多。岂恒河佈施者。可同日语哉。花严 <lb ed="X" n="0714c03"/><lb ed="R092" n="0773a12"/>经云。譬如暗中宝。无灯不可见。此喩菩提妙道。非 <lb ed="X" n="0714c04"/><lb ed="R092" n="0773a13"/><persName>佛</persName>法不至。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0714c05"/><lb ed="R092" n="0773a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">尊重正教分第十二</cb:mulu><head>〇尊重正教分第十二</head><p xml:id="pX25p0714c0510" cb:place="inline">受持此经。天人尊重。故谓 <lb ed="X" n="0714c06"/><lb ed="R092" n="0773a15"/>尊重正教分。</p> <lb ed="X" n="0714c07"/><lb ed="R092" n="0773a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c0701">复次须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c0706" cb:place="inline"><persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0714c0701" n="0714c0701"/><anchor xml:id="beg0714c0701" n="0714c0701"/>已<anchor xml:id="end0714c0701"/>挍量持说双行者。而此福德。 <lb ed="X" n="0714c08"/><lb ed="R092" n="0773a17"/>勝前宝施之福德。复次者。连前启後之词也。呼须 <lb ed="X" n="0714c09"/><lb ed="R092" n="0773a18"/>菩提曰。我谓于此经中乃至四句偈等。为他人说。 <lb ed="X" n="0714c10"/><lb ed="R092" n="0773b01"/>而此福德。勝前恒河沙数七宝佈施之福德。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0714c1001" n="0714c1001"/><anchor xml:id="beg0714c1001" n="0714c1001"/>已<anchor xml:id="end0714c1001"/> <lb ed="X" n="0714c11"/><lb ed="R092" n="0773b02"/>闻知矣。犹不持说双行者。有此勝福。即专为他人 <lb ed="X" n="0714c12"/><lb ed="R092" n="0773b03"/>说者。亦不必于经中通前彻後。全为人说。但能于 <lb ed="X" n="0714c13"/><lb ed="R092" n="0773b04"/>是经中。或至无相降心。或至不住相佈施。或至无 <lb ed="X" n="0714c14"/><lb ed="R092" n="0773b05"/>相即见<persName>如来</persName>。或至一念能生净信者。无有四相。或 <lb ed="X" n="0714c15"/><lb ed="R092" n="0773b06"/>至得阿罗汉道者。不著四相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c16"/><lb ed="R092" n="0773b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c1601">随说是经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c1605" cb:place="inline">若或有人。随其所在。便能演说此经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c17"/><lb ed="R092" n="0773b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c1701">乃至四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c1707" cb:place="inline">乃至四句偈等之妙。令诸听者。除 <lb ed="X" n="0714c18"/><lb ed="R092" n="0773b09"/>迷妄心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c19"/><lb ed="R092" n="0773b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c1901">当知此处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c1905" cb:place="inline">当知此说经之处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c20"/><lb ed="R092" n="0773b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c2001">一切世间天人阿修罗。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c2010" cb:place="inline">自然感得一切天道人道 <lb ed="X" n="0714c21"/><lb ed="R092" n="0773b12"/>阿修罗道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c22"/><lb ed="R092" n="0773b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c2201">皆<persName>应供</persName>养。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c2205" cb:place="inline">皆执幢幡宝盖。侍立左右。供养恭敬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c23"/><lb ed="R092" n="0773b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0714c2301">如<persName>佛</persName>塔庙。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0714c2305" cb:place="inline">如<persName>佛</persName>之真身舍利宝塔。如<persName>佛</persName>之法体。神 <lb ed="X" n="0714c24"/><lb ed="R092" n="0773b15"/>仪庙堂。在此处。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0715a" n="0715a"/> <lb ed="X" n="0715a01"/><lb ed="R092" n="0773b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0101">何况有人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0105" cb:place="inline">何况有人尽能于一经全文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a02"/><lb ed="R092" n="0773b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0201">尽能受持读诵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0207" cb:place="inline">尽能于一经全文。受持而体念于 <lb ed="X" n="0715a03"/><lb ed="R092" n="0773b18"/>心。读诵而研穷其義。则此无住无相之理。乃阿耨 <lb ed="X" n="0715a04"/><lb ed="R092" n="0774a01"/>多罗三藐三菩提之法。真最上而无以加也。第一 <lb ed="X" n="0715a05"/><lb ed="R092" n="0774a02"/>而无可比也。又绝无而仅有也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a06"/><lb ed="R092" n="0774a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0601">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0604" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a07"/><lb ed="R092" n="0774a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0701">当知是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0705" cb:place="inline">当知是人尽能受持读诵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a08"/><lb ed="R092" n="0774a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a0801">成就最上第一稀有之法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a0811" cb:place="inline">自然成就最上之淸净 <lb ed="X" n="0715a09"/><lb ed="R092" n="0774a06"/>法身。第一之圆满报身。稀有之千百亿化身也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a10"/><lb ed="R092" n="0774a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1001">若是经典所在之处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1009" cb:place="inline">若是供养经典所在之处者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a11"/><lb ed="R092" n="0774a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1101">即为有<persName>佛</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1105" cb:place="inline">即自心是<persName>佛</persName>。不从外得。经在则<persName>佛</persName>在也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a12"/><lb ed="R092" n="0774a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1201">若尊重弟子。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1206" cb:place="inline">若供养经典之人。为尊重<persName>佛</persName>法之弟 <lb ed="X" n="0715a13"/><lb ed="R092" n="0774a10"/>子也。经在法宝在也。有<persName>佛</persName><persName>佛</persName>宝在也。为尊重<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0715a14"/><lb ed="R092" n="0774a11"/>之弟子。是僧宝亦在也。三宝共处。寧有不消灾而 <lb ed="X" n="0715a15"/><lb ed="R092" n="0774a12"/>致福耶。若是者。此经其可不说。其可不读。其可不 <lb ed="X" n="0715a16"/><lb ed="R092" n="0774a13"/>有乎。六祖曰。摩诃般若波罗蜜。最尊最上第一。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0715a17"/><lb ed="R092" n="0774a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如法受持分第十三</cb:mulu><head>〇如法受持分第十三</head><p xml:id="pX25p0715a1710" cb:place="inline">当如金刚般若之法。奉受 <lb ed="X" n="0715a18"/><lb ed="R092" n="0774a15"/>持守。故谓如法受持分。</p> <lb ed="X" n="0715a19"/><lb ed="R092" n="0774a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a1901">尔时须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a1906" cb:place="inline">尔时彼时也。须菩提闻前所说成就 <lb ed="X" n="0715a20"/><lb ed="R092" n="0774a17"/>最上之法。深有歆慕。但未知受持之道何如。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a21"/><lb ed="R092" n="0774a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a2101">白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a2106" cb:place="inline">故启咨<persName>世尊</persName>曰。我<persName>佛</persName>谓尽能受持读 <lb ed="X" n="0715a22"/><lb ed="R092" n="0774b01"/>诵成就最上第一稀有之法。是此经功德。诚莫可 <lb ed="X" n="0715a23"/><lb ed="R092" n="0774b02"/>度量。我等心切受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a24"/><lb ed="R092" n="0774b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715a2401">当何名此经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715a2406" cb:place="inline">请问此经当何以義命名。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0715b" n="0715b"/> <lb ed="X" n="0715b01"/><lb ed="R092" n="0774b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0101">我等云何奉持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0107" cb:place="inline">我等当何以道奉持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b02"/><lb ed="R092" n="0774b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0201"><persName>佛</persName>告须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0206" cb:place="inline">现在问答解说者。无非发菩提真性 <lb ed="X" n="0715b03"/><lb ed="R092" n="0774b06"/>之体用。既有体用。岂无名字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b04"/><lb ed="R092" n="0774b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0401">是经名为金刚般若波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0412" cb:place="inline">乃无上菩提妙心。无 <lb ed="X" n="0715b05"/><lb ed="R092" n="0774b08"/>相无住。直至诸<persName>佛</persName>彼岸。为最上稀有之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b06"/><lb ed="R092" n="0774b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0601">以是名字汝当奉持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0609" cb:place="inline">汝当奉受而持守也。然以无 <lb ed="X" n="0715b07"/><lb ed="R092" n="0774b10"/>上菩提真性之体用。而名字曰金刚般若波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b08"/><lb ed="R092" n="0774b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0801">所以者何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0805" cb:place="inline">其故维何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b09"/><lb ed="R092" n="0774b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b0901">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b0904" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b10"/><lb ed="R092" n="0774b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b1001"><persName>佛</persName>说般若波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b1008" cb:place="inline">盖以金刚之坚利。能断碎一切 <lb ed="X" n="0715b11"/><lb ed="R092" n="0774b14"/>诸有相之物。譬如般若智慧之精明。能照破一切 <lb ed="X" n="0715b12"/><lb ed="R092" n="0774b15"/>有相之烦恼。得以度脱迷津。而登波罗蜜觉岸。是 <lb ed="X" n="0715b13"/><lb ed="R092" n="0774b16"/>故<persName>佛</persName>说般若波罗蜜也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b14"/><lb ed="R092" n="0774b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b1401">即非般若波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b1408" cb:place="inline">但真性本来空寂。无诸罣碍。亦 <lb ed="X" n="0715b15"/><lb ed="R092" n="0774b18"/>无有此岸彼岸之别。人能守其真性。不为诸境所 <lb ed="X" n="0715b16"/><lb ed="R092" n="0775a01"/>染。不须奉持此经。即非般若波罗蜜也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b17"/><lb ed="R092" n="0775a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715b1701">是名般若波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715b1708" cb:place="inline">无如凡夫执著我人众生寿者 <lb ed="X" n="0715b18"/><lb ed="R092" n="0775a03"/>等相。妄见妄念。迷性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0715001" n="0715001"/>感心。又不得不假此破执而 <lb ed="X" n="0715b19"/><lb ed="R092" n="0775a04"/>觉迷。是名般若波罗蜜也。但我所说般若波罗蜜。 <lb ed="X" n="0715b20"/><lb ed="R092" n="0775a05"/>原欲人了达般若性空之法。岂可执泥言说。其实 <lb ed="X" n="0715b21"/><lb ed="R092" n="0775a06"/>真性。即是菩提。无妄可破。无岸可登。无法可说。三 <lb ed="X" n="0715b22"/><lb ed="R092" n="0775a07"/>昧经曰。心无心相。不取虚空。不依<persName>佛</persName>地。不住智慧。 <lb ed="X" n="0715b23"/><lb ed="R092" n="0775a08"/>是般若波罗蜜真妙理也。大士曰。恐人生断见。权 <lb ed="X" n="0715b24"/><lb ed="R092" n="0775a09"/>且立虚名。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0715c" n="0715c"/> <lb ed="X" n="0715c01"/><lb ed="R092" n="0775a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0101">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0104" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c02"/><lb ed="R092" n="0775a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0201">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0205" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c03"/><lb ed="R092" n="0775a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0301"><persName>如来</persName>有所说法不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0308" cb:place="inline">般若之法心法也。如人饮水冷 <lb ed="X" n="0715c04"/><lb ed="R092" n="0775a13"/>暖自知。阿所形其拟议。若有所说。即谤<persName>佛</persName>也。故<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0715c05"/><lb ed="R092" n="0775a14"/>问有所说法否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c06"/><lb ed="R092" n="0775a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0601">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0604" cb:place="inline">须菩提了达性空法空之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c07"/><lb ed="R092" n="0775a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0701">白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0706" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>答曰。<persName>世尊</persName>与诸<persName>佛</persName>及一切 <lb ed="X" n="0715c08"/><lb ed="R092" n="0775a17"/>众生本性中同。具有金刚般若波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c09"/><lb ed="R092" n="0775a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c0901"><persName>如来</persName>无所说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c0906" cb:place="inline">自性自悟。直下何容开口处。所以无 <lb ed="X" n="0715c10"/><lb ed="R092" n="0775b01"/>得无说矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c11"/><lb ed="R092" n="0775b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1101">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1104" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提曰。汝谓真性本来坚利空 <lb ed="X" n="0715c12"/><lb ed="R092" n="0775b03"/>寂。无法可说。但真性虽坚利空寂。而尘世之色相 <lb ed="X" n="0715c13"/><lb ed="R092" n="0775b04"/>可扰。无奈众生遇境则触。遇尘则染。世界微尘细 <lb ed="X" n="0715c14"/><lb ed="R092" n="0775b05"/>劳。皆能迷蔽真性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c15"/><lb ed="R092" n="0775b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1501">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1505" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c16"/><lb ed="R092" n="0775b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1601">三千大千世界所有微尘。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1611" cb:place="inline">所有微细尘埃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c17"/><lb ed="R092" n="0775b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1701">是为多不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1705" cb:place="inline">果为多否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c18"/><lb ed="R092" n="0775b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c1801">须菩提言甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c1807" cb:place="inline">须菩提意谓。大千世界中。一切有 <lb ed="X" n="0715c19"/><lb ed="R092" n="0775b10"/>色有相。有音有声之可喜可怒。可哀可乐。可爱可 <lb ed="X" n="0715c20"/><lb ed="R092" n="0775b11"/>欲。莫非微尘。故言甚多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c21"/><lb ed="R092" n="0775b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c2101"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c2103" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715c22"/><lb ed="R092" n="0775b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0715c2201">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0715c2204" cb:place="inline"><persName>佛</persName>闻须菩提甚多之答。乃呼须菩提曰。世 <lb ed="X" n="0715c23"/><lb ed="R092" n="0775b14"/>界中一切色相音声之微尘虽多。皆非真实。终有 <lb ed="X" n="0715c24"/><lb ed="R092" n="0775b15"/>壞期。若以般若智慧之力。照破凡所有相。皆是虚 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0716a" n="0716a"/> <lb ed="X" n="0716a01"/><lb ed="R092" n="0775b16"/>妄。不为一尘所染。彼微尘虽多。何能扰我虚灵不 <lb ed="X" n="0716a02"/><lb ed="R092" n="0775b17"/>昧之府。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a03"/><lb ed="R092" n="0775b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a0301">诸微尘<persName>如来</persName>说非微尘。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a0310" cb:place="inline">原是幻妄之物。虽有色声 <lb ed="X" n="0716a04"/><lb ed="R092" n="0776a01"/>香味触法之多纷纷乱起。而虚灵之府。澄澈太空。 <lb ed="X" n="0716a05"/><lb ed="R092" n="0776a02"/>岂有纤毫尘垢而点汚耶。故言不是微尘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a06"/><lb ed="R092" n="0776a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a0601">是名微尘。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a0605" cb:place="inline">乃假名微尘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a07"/><lb ed="R092" n="0776a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a0701"><persName>如来</persName>说世界非世界是名世界。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a0713" cb:place="inline"><persName>如来</persName>所说世界者。 <lb ed="X" n="0716a08"/><lb ed="R092" n="0776a05"/>盖山河大地。明暗色空。原不是我心中本有的。只 <lb ed="X" n="0716a09"/><lb ed="R092" n="0776a06"/>因妄想安立故也。人于世界中识得。不是世界。则 <lb ed="X" n="0716a10"/><lb ed="R092" n="0776a07"/>心地廓然。净无瑕秽。便是出世间法。非世界之所 <lb ed="X" n="0716a11"/><lb ed="R092" n="0776a08"/>能囿。是名为世界也。不过种种色相之微尘。和合 <lb ed="X" n="0716a12"/><lb ed="R092" n="0776a09"/>一世界。劫数尽时。终有壞时。是亦虚妄。即非真实 <lb ed="X" n="0716a13"/><lb ed="R092" n="0776a10"/>之世界。但是假名。为世界也。若以般若之功深圆 <lb ed="X" n="0716a14"/><lb ed="R092" n="0776a11"/>明。本来之觉性。超出世界之表。则不为世界所囿。 <lb ed="X" n="0716a15"/><lb ed="R092" n="0776a12"/>亦不是有世界。文殊曰。在世離世。在尘離尘。是为 <lb ed="X" n="0716a16"/><lb ed="R092" n="0776a13"/>究竟法。正此意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a17"/><lb ed="R092" n="0776a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a1701">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a1704" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提曰。<persName>如来</persName>说世界。是名世界 <lb ed="X" n="0716a18"/><lb ed="R092" n="0776a15"/><persName>佛</persName>相。亦世界中之一色身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a19"/><lb ed="R092" n="0776a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a1901">于意云何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a1905" cb:place="inline">于汝之意云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a20"/><lb ed="R092" n="0776a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2001">可以三十二相见<persName>如来</persName>不。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2011" cb:place="inline">可以三十二相。见<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0716a21"/><lb ed="R092" n="0776a18"/>否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a22"/><lb ed="R092" n="0776b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2201">不也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2203" cb:place="inline">须菩提深会<persName>佛</persName>意以弗也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a23"/><lb ed="R092" n="0776b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2301"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2303" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>而答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716a24"/><lb ed="R092" n="0776b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716a2401">不可以三十二相得见<persName>如来</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716a2412" cb:place="inline"><persName>如来</persName>之相虽勝妙殊 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0716b" n="0716b"/> <lb ed="X" n="0716b01"/><lb ed="R092" n="0776b04"/>绝。不宜以形色求之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b02"/><lb ed="R092" n="0776b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0201">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0204" cb:place="inline">又自征何以故。不可以三十二相得见如 <lb ed="X" n="0716b03"/><lb ed="R092" n="0776b06"/>来。复自释曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b04"/><lb ed="R092" n="0776b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0401"><persName>如来</persName>说三十二相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0408" cb:place="inline">乃色虚妄之化质。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b05"/><lb ed="R092" n="0776b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0501">即是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0505" cb:place="inline">盖<persName>如来</persName>所说相者。非真相也。妙体如如。 <lb ed="X" n="0716b06"/><lb ed="R092" n="0776b09"/>湛然常寂。乃诸<persName>佛</persName>本心者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b07"/><lb ed="R092" n="0776b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b0701">是名三十二相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b0707" cb:place="inline">是名三十二相。三十二相。如眼耳 <lb ed="X" n="0716b08"/><lb ed="R092" n="0776b11"/>鼻舌等类。此乃色身<persName>佛</persName>也。凡所有相。皆是虚妄者 <lb ed="X" n="0716b09"/><lb ed="R092" n="0776b12"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b10"/><lb ed="R092" n="0776b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b1001">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b1004" cb:place="inline"><persName>佛</persName>闻须菩提于般若性空之法。解悟透彻。 <lb ed="X" n="0716b11"/><lb ed="R092" n="0776b14"/>复呼须菩提曰。世间所重者。莫过于身命。示以诵 <lb ed="X" n="0716b12"/><lb ed="R092" n="0776b15"/>经功德而曰。我所谓金刚般若波罗蜜者。般若智 <lb ed="X" n="0716b13"/><lb ed="R092" n="0776b16"/>慧。光明寂然。历劫不寐。实如金刚之坚利。能照破 <lb ed="X" n="0716b14"/><lb ed="R092" n="0776b17"/>一切诸相诸法。如微尘之小。世界之大。<persName>佛</persName>身之大。 <lb ed="X" n="0716b15"/><lb ed="R092" n="0776b18"/><persName>佛</persName>身三十二相之妙。以般若力。燎然知其虚妄而 <lb ed="X" n="0716b16"/><lb ed="R092" n="0777a01"/>非真。若能奉受持守。实能觉妄明真。以至真无妄 <lb ed="X" n="0716b17"/><lb ed="R092" n="0777a02"/>之心。无往而非善。即无往而非福。所得一切福德。 <lb ed="X" n="0716b18"/><lb ed="R092" n="0777a03"/>无有穷尽。不但以七宝佈施福德之福。不可比较。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b19"/><lb ed="R092" n="0777a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b1901">若有善男子善女人以恒河沙等身命佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b1918" cb:place="inline">比此 <lb ed="X" n="0716b20"/><lb ed="R092" n="0777a05"/>身命佈施。如摩顶放踵。利天下为之。其所获之福。 <lb ed="X" n="0716b21"/><lb ed="R092" n="0777a06"/>视宝施之福。尤有加焉。但不如本性顽福耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b22"/><lb ed="R092" n="0777a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b2201">若复有人于此经中乃至受持四句偈等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b2217" cb:place="inline">受持而 <lb ed="X" n="0716b23"/><lb ed="R092" n="0777a08"/>讲说之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716b24"/><lb ed="R092" n="0777a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716b2401">为他人说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716b2405" cb:place="inline">自利利他。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0716c" n="0716c"/> <lb ed="X" n="0716c01"/><lb ed="R092" n="0777a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0101">其福甚多。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0105" cb:place="inline">其获福无量。较彼捨身者。不甚多乎。此 <lb ed="X" n="0716c02"/><lb ed="R092" n="0777a11"/>金刚般若波罗蜜法。汝当受持可也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0716c03"/><lb ed="R092" n="0777a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">離相寂灭分第十四</cb:mulu><head>〇離相寂灭分第十四</head><p xml:id="pX25p0716c0310" cb:place="inline">離诸形相。自然寂灭分。</p> <lb ed="X" n="0716c04"/><lb ed="R092" n="0777a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0401">尔时须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0406" cb:place="inline">尔时者。彼时也。须菩提闻<persName>佛</persName>言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c05"/><lb ed="R092" n="0777a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0501">闻说是经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0505" cb:place="inline">闻说金刚般若波蜜经也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c06"/><lb ed="R092" n="0777a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c0601">深解義趣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c0605" cb:place="inline">深解者。心中大悟也。義趣者。義理旨趣 <lb ed="X" n="0716c07"/><lb ed="R092" n="0777a16"/>也。慧眼者。圣人之心有七窍。一闻千悟。此智慧眼 <lb ed="X" n="0716c08"/><lb ed="R092" n="0777a17"/>也。深解<persName>佛</persName>说。用自性真空之般若。如金刚之坚利。 <lb ed="X" n="0716c09"/><lb ed="R092" n="0777a18"/>能断除一切诸相之烦恼。以见性空般若实相之 <lb ed="X" n="0716c10"/><lb ed="R092" n="0777b01"/>義趣。喜极生悲。自伤闻经之晚。又恐现在未来者。 <lb ed="X" n="0716c11"/><lb ed="R092" n="0777b02"/>不能信解受持。致辜负我<persName>佛</persName>心传之妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c12"/><lb ed="R092" n="0777b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c1201">涕泪悲泣。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c1205" cb:place="inline">遂不觉涕泪悲泣。鼻出曰涕。目出曰泪。 <lb ed="X" n="0716c13"/><lb ed="R092" n="0777b04"/>大痛曰悲。微痛曰泣。谓始而涕泪。继而大痛。後而 <lb ed="X" n="0716c14"/><lb ed="R092" n="0777b05"/>微痛。微痛者。收痛将陈也。须菩提闻金刚般若之 <lb ed="X" n="0716c15"/><lb ed="R092" n="0777b06"/>法。得深解義趣。彻底通明。喜极生悲。不觉涕泪悲 <lb ed="X" n="0716c16"/><lb ed="R092" n="0777b07"/>泣。一伤自<anchor xml:id="nkr_note_add_0716c1601" n="0716c1601"/><anchor xml:id="beg0716c1601" n="0716c1601"/>己<anchor xml:id="end0716c1601"/>闻法之晚。一伤现在未来之人。恐不 <lb ed="X" n="0716c17"/><lb ed="R092" n="0777b08"/>能信解受持也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c18"/><lb ed="R092" n="0777b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c1801">而白<persName>佛</persName>言。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c1805" cb:place="inline">启白<persName>佛</persName>而言也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c19"/><lb ed="R092" n="0777b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c1901">稀有<persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c1905" cb:place="inline">赞歎之词也。希者少也。世间少有我世 <lb ed="X" n="0716c20"/><lb ed="R092" n="0777b11"/>尊也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c21"/><lb ed="R092" n="0777b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c2101"><persName>佛</persName>说如是甚深经典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c2109" cb:place="inline"><persName>佛</persName>说以本来真空无相之般 <lb ed="X" n="0716c22"/><lb ed="R092" n="0777b13"/>若。而入真空实相之般若。如是甚妙深奥经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0716c23"/><lb ed="R092" n="0777b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0716c2301">我从昔来。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0716c2305" cb:place="inline">我从昔修悟以来。性知持守六根。以致 <lb ed="X" n="0716c24"/><lb ed="R092" n="0777b15"/>不入六尘境界。渐次悟无相之理。渐次脱離欲界。 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0717a" n="0717a"/> <lb ed="X" n="0717a01"/><lb ed="R092" n="0777b16"/>渐次境智俱亡。由今思昔以来。持戒修行。不知费 <lb ed="X" n="0717a02"/><lb ed="R092" n="0777b17"/>许多。苦修苦行。始得第一離欲阿罗汉道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a03"/><lb ed="R092" n="0777b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0301">所得慧眼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0305" cb:place="inline">有此慧眼。善能聆悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a04"/><lb ed="R092" n="0778a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0401">未曾得闻如是之经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0409" cb:place="inline">未曾得闻。即用自性真空无 <lb ed="X" n="0717a05"/><lb ed="R092" n="0778a02"/>相之般若。照破诸相之虚妄。即得见自性真空般 <lb ed="X" n="0717a06"/><lb ed="R092" n="0778a03"/>若之实相。遂到诸<persName>佛</persName>波罗蜜觉岸如是之经也。我 <lb ed="X" n="0717a07"/><lb ed="R092" n="0778a04"/>今幸入法会。<anchor xml:id="nkr_note_add_0717a0701" n="0717a0701"/><anchor xml:id="beg0717a0701" n="0717a0701"/>已<anchor xml:id="end0717a0701"/>闻是经。深解之義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a08"/><lb ed="R092" n="0778a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0801"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0803" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a09"/><lb ed="R092" n="0778a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a0901">若复有人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a0905" cb:place="inline">若再有人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a10"/><lb ed="R092" n="0778a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1001">得闻是经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1005" cb:place="inline">得闻般若波罗蜜经也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a11"/><lb ed="R092" n="0778a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1101">信心淸净。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1105" cb:place="inline">信自心般若之淸净。不住一切诸相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a12"/><lb ed="R092" n="0778a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1201">即生实相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1205" cb:place="inline">即生真空无相般若之实相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a13"/><lb ed="R092" n="0778a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1301">当知是人成就第一稀有功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1313" cb:place="inline">成就无上菩提之 <lb ed="X" n="0717a14"/><lb ed="R092" n="0778a11"/>道心。为第一少有功德也。六祖曰。皆从淸净体中。 <lb ed="X" n="0717a15"/><lb ed="R092" n="0778a12"/>流出般若波罗蜜多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a16"/><lb ed="R092" n="0778a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1601"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1603" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a17"/><lb ed="R092" n="0778a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1701">是实相者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1705" cb:place="inline">是般若实相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a18"/><lb ed="R092" n="0778a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1801">即是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1805" cb:place="inline">空若太灵。无有形迹。当体全空之非相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a19"/><lb ed="R092" n="0778a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a1901">是故<persName>如来</persName>说名实相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a1909" cb:place="inline">若实有相。即属可壞。是不坚 <lb ed="X" n="0717a20"/><lb ed="R092" n="0778a17"/>之法也。因无相而相。亘古常存。万劫不壞。是故如 <lb ed="X" n="0717a21"/><lb ed="R092" n="0778a18"/>来说名实相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a22"/><lb ed="R092" n="0778b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a2201"><persName>世尊</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a2203" cb:place="inline">启咨<persName>世尊</persName>曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a23"/><lb ed="R092" n="0778b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a2301">我今得闻如是经典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a2309" cb:place="inline">我今亲承教谕。心聆神会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a24"/><lb ed="R092" n="0778b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717a2401">信解受持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717a2405" cb:place="inline">能感发信解受持之心。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0717b" n="0717b"/> <lb ed="X" n="0717b01"/><lb ed="R092" n="0778b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0101">不足为难。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0105" cb:place="inline">故不足为难也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b02"/><lb ed="R092" n="0778b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0201">若当来世後五百岁。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0209" cb:place="inline">年久之时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b03"/><lb ed="R092" n="0778b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0301">其有众生得闻是经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0309" cb:place="inline">不过于文字。辗转诵读。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b04"/><lb ed="R092" n="0778b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0401">信解受持。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0405" cb:place="inline">信心者即难。解悟者尤难。又何能聆受 <lb ed="X" n="0717b05"/><lb ed="R092" n="0778b08"/>于心。持守不失。若非多种善根之人。必不能也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b06"/><lb ed="R092" n="0778b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0601">是人即为第一稀有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0609" cb:place="inline">所以是人非一世二世之善 <lb ed="X" n="0717b07"/><lb ed="R092" n="0778b10"/>根。必屡世种诸善根。方能如是。即为第一稀有之 <lb ed="X" n="0717b08"/><lb ed="R092" n="0778b11"/>人不易得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b09"/><lb ed="R092" n="0778b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b0901">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b0904" cb:place="inline">何以故。此人不多有也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b10"/><lb ed="R092" n="0778b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1001">此人无我相无人相无众生相无寿者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1017" cb:place="inline">此人于 <lb ed="X" n="0717b11"/><lb ed="R092" n="0778b14"/>浊劫之世。独能信解受持无我人等四相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b12"/><lb ed="R092" n="0778b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1201">所以者何。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1205" cb:place="inline">又转征所以然者何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b13"/><lb ed="R092" n="0778b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1301">我相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1303" cb:place="inline">因此人了悟我相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b14"/><lb ed="R092" n="0778b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1401">即是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1405" cb:place="inline">本非真实坚牢之体。即是非相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b15"/><lb ed="R092" n="0778b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1501">人相众生相寿者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1509" cb:place="inline">了悟人相。众生相。寿者相。皆 <lb ed="X" n="0717b16"/><lb ed="R092" n="0779a01"/>是虚妄终壞之质。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b17"/><lb ed="R092" n="0779a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1701">即是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1705" cb:place="inline">即非四相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b18"/><lb ed="R092" n="0779a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b1801">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b1804" cb:place="inline">又征释何以故。即为第一稀有。盖此人<anchor xml:id="nkr_note_add_0717b1801" n="0717b1801"/><anchor xml:id="beg0717b1801" n="0717b1801"/>已<anchor xml:id="end0717b1801"/> <lb ed="X" n="0717b19"/><lb ed="R092" n="0779a04"/>无四相之执。既无四相。则不见有因之可修。有果 <lb ed="X" n="0717b20"/><lb ed="R092" n="0779a05"/>之可得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b21"/><lb ed="R092" n="0779a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b2101">離一切诸相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b2106" cb:place="inline">是離一切诸相。我法皆空。心常湛寂。 <lb ed="X" n="0717b22"/><lb ed="R092" n="0779a07"/>即是般若真空之真相。即到波罗蜜之觉岸与诸 <lb ed="X" n="0717b23"/><lb ed="R092" n="0779a08"/><persName>佛</persName>齐驱幷驾耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b24"/><lb ed="R092" n="0779a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717b2401">即名诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717b2405" cb:place="inline">即名诸<persName>佛</persName>矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0717c" n="0717c"/> <lb ed="X" n="0717c01"/><lb ed="R092" n="0779a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0101"><persName>佛</persName>告须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0106" cb:place="inline"><persName>佛</persName>闻须菩提所解般若之法。離一切 <lb ed="X" n="0717c02"/><lb ed="R092" n="0779a11"/>诸相。即名诸<persName>佛</persName>。深契般若之理。故呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c03"/><lb ed="R092" n="0779a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0301">如是如是。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0305" cb:place="inline">如是者。所言当乎此理也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c04"/><lb ed="R092" n="0779a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0401">若复有人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0405" cb:place="inline"><persName>佛</persName>说若果有人者。无论现在未来之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c05"/><lb ed="R092" n="0779a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0501">得闻是经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0505" cb:place="inline">得闻般若妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c06"/><lb ed="R092" n="0779a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0601">不惊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0603" cb:place="inline">不惊异而无疑。心惊者。骇其言之过也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c07"/><lb ed="R092" n="0779a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0701">不怖。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0703" cb:place="inline">不疑怖而无惧。心怖者。恐其道之高也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c08"/><lb ed="R092" n="0779a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0801">不畏。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0803" cb:place="inline">不畏避而无退。心畏者。怯其行之难也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c09"/><lb ed="R092" n="0779a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c0901">当知是人甚为稀有。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c0909" cb:place="inline">当知是人甚为稀有者。離一 <lb ed="X" n="0717c10"/><lb ed="R092" n="0779b01"/>切诸相。甚为稀有也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c11"/><lb ed="R092" n="0779b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c1101">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c1104" cb:place="inline">我何以故。谓此人甚为稀有也。盖此人善 <lb ed="X" n="0717c12"/><lb ed="R092" n="0779b03"/>根种深。<anchor xml:id="nkr_note_add_0717c1201" n="0717c1201"/><anchor xml:id="beg0717c1201" n="0717c1201"/>已<anchor xml:id="end0717c1201"/>默契般若无相之法。无时而行般若。无 <lb ed="X" n="0717c13"/><lb ed="R092" n="0779b04"/>时而非般若。六度万行。无非般若。故得闻是经。自 <lb ed="X" n="0717c14"/><lb ed="R092" n="0779b05"/>能信解受持。了无可惊可怖可畏。是人甚为稀有 <lb ed="X" n="0717c15"/><lb ed="R092" n="0779b06"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c16"/><lb ed="R092" n="0779b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c1601">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c1604" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。汝须知般若无相之法。总 <lb ed="X" n="0717c17"/><lb ed="R092" n="0779b08"/>摄<persName>佛</persName>法六度万行。一切诸<persName>佛</persName>阿耨多罗菩提。皆不 <lb ed="X" n="0717c18"/><lb ed="R092" n="0779b09"/>離夫般若无相之法而证也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c19"/><lb ed="R092" n="0779b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c1901"><persName>如来</persName>说第一波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c1909" cb:place="inline">盖我所说第一波罗蜜。乃与 <lb ed="X" n="0717c20"/><lb ed="R092" n="0779b11"/>空无相。自性自悟。即如<persName>如来</persName>说第一波罗蜜。乃由 <lb ed="X" n="0717c21"/><lb ed="R092" n="0779b12"/>佈施而到诸<persName>佛</persName>之彼岸也。<persName>佛</persName>说三轮体空。内不见 <lb ed="X" n="0717c22"/><lb ed="R092" n="0779b13"/>佈施之我相。外不见受施之人相。中不见所施之 <lb ed="X" n="0717c23"/><lb ed="R092" n="0779b14"/>物相。幷不见第一波罗蜜之法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c24"/><lb ed="R092" n="0779b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0717c2401">即非第一波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0717c2408" cb:place="inline">施无所施。岸无所到。即非第一 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0718a" n="0718a"/> <lb ed="X" n="0718a01"/><lb ed="R092" n="0779b16"/>波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a02"/><lb ed="R092" n="0779b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a0201">是名第一波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a0208" cb:place="inline">不过假此开悟群迷而<anchor xml:id="nkr_note_add_0718a0201" n="0718a0201"/><anchor xml:id="beg0718a0201" n="0718a0201"/>已<anchor xml:id="end0718a0201"/>。因无 <lb ed="X" n="0718a03"/><lb ed="R092" n="0779b18"/>相佈施。得登彼岸。是名第一波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a04"/><lb ed="R092" n="0780a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a0401">须菩提忍辱波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a0409" cb:place="inline">亦复如是。无相之忍辱也。忍 <lb ed="X" n="0718a05"/><lb ed="R092" n="0780a02"/>辱波罗蜜。由忍辱。不生嗔心。以真性而到诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0718a06"/><lb ed="R092" n="0780a03"/>彼岸也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a07"/><lb ed="R092" n="0780a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a0701"><persName>如来</persName>说非忍辱波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a0710" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0718a0701" n="0718a0701"/><anchor xml:id="beg0718a0701" n="0718a0701"/>但<anchor xml:id="end0718a0701"/>真空本来无相。<persName>如来</persName>内 <lb ed="X" n="0718a08"/><lb ed="R092" n="0780a05"/>不见忍辱之我相。外不见我辱之人相。中不见我 <lb ed="X" n="0718a09"/><lb ed="R092" n="0780a06"/>心中能忍之相。亦不见有忍辱波罗蜜之法相。忍 <lb ed="X" n="0718a10"/><lb ed="R092" n="0780a07"/>无所忍。辱无所辱。岸无所到。<persName>如来</persName>说即非忍辱波 <lb ed="X" n="0718a11"/><lb ed="R092" n="0780a08"/>罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a12"/><lb ed="R092" n="0780a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1201">是名忍辱波罗蜜。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1208" cb:place="inline">因无相之忍辱。得到彼岸。是名 <lb ed="X" n="0718a13"/><lb ed="R092" n="0780a10"/>忍辱波罗蜜。亦即是般若无相之法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a14"/><lb ed="R092" n="0780a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1401">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1404" cb:place="inline">何以故。<persName>如来</persName>说即非忍辱波罗蜜。是名忍 <lb ed="X" n="0718a15"/><lb ed="R092" n="0780a12"/>辱波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a16"/><lb ed="R092" n="0780a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1601">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1604" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a17"/><lb ed="R092" n="0780a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1701">如我昔为歌利王割截身体。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1712" cb:place="inline">我被割截身体时可 <lb ed="X" n="0718a18"/><lb ed="R092" n="0780a15"/>鉴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a19"/><lb ed="R092" n="0780a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a1901">我于尔时无我相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a1908" cb:place="inline">我于尔时。心乃虚空。不起四相。 <lb ed="X" n="0718a20"/><lb ed="R092" n="0780a17"/>所以无受割之我相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a21"/><lb ed="R092" n="0780a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2101">无人相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2104" cb:place="inline">无割我之人相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a22"/><lb ed="R092" n="0780b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2201">无众生相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2205" cb:place="inline">无畏割之众生相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a23"/><lb ed="R092" n="0780b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2301">无寿者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2305" cb:place="inline">无护命之寿者相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718a24"/><lb ed="R092" n="0780b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718a2401">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718a2404" cb:place="inline">何以故也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0718b" n="0718b"/> <lb ed="X" n="0718b01"/><lb ed="R092" n="0780b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0101">我于往昔。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0105" cb:place="inline">割截手足耳鼻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b02"/><lb ed="R092" n="0780b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0201">节节肢解时。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0206" cb:place="inline">当初节节肢解散时。可谓辱之极矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b03"/><lb ed="R092" n="0780b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0301">若有我相人相众生相寿者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0313" cb:place="inline">若有四相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b04"/><lb ed="R092" n="0780b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0401">应生嗔恨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0405" cb:place="inline">应生嗔恨之心。而岂尙愿先度割截我 <lb ed="X" n="0718b05"/><lb ed="R092" n="0780b08"/>之歌利王耶。我不但近世之念贤劫中。能无此四 <lb ed="X" n="0718b06"/><lb ed="R092" n="0780b09"/>相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b07"/><lb ed="R092" n="0780b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0701">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0704" cb:place="inline"><persName>佛</persName>又呼须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b08"/><lb ed="R092" n="0780b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b0801">又念过去于五百世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b0809" cb:place="inline">再又思念。曾于过去五百世。 <lb ed="X" n="0718b09"/><lb ed="R092" n="0780b12"/>在莊严劫中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b10"/><lb ed="R092" n="0780b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1001">作忍辱仙人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1006" cb:place="inline">作忍辱仙人时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b11"/><lb ed="R092" n="0780b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1101">于尔所世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1105" cb:place="inline">曾修忍辱之行于往世。亦无四相之界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b12"/><lb ed="R092" n="0780b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1201">无我相无人相无众生相无寿者相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1215" cb:place="inline">亦能无我人 <lb ed="X" n="0718b13"/><lb ed="R092" n="0780b16"/>等四相。我于近世念贤劫中。及追忆五百世前之 <lb ed="X" n="0718b14"/><lb ed="R092" n="0780b17"/>莊严劫中。我皆无此四相。故今得证<persName>佛</persName>果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b15"/><lb ed="R092" n="0780b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1501">是故须菩提菩萨应離一切相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1513" cb:place="inline">欲成<persName>佛</persName>道菩萨者。 <lb ed="X" n="0718b16"/><lb ed="R092" n="0781a01"/>当空其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b17"/><lb ed="R092" n="0781a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1701">发阿耨多罗三藐三菩提心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1712" cb:place="inline">離去一切形迹。方可 <lb ed="X" n="0718b18"/><lb ed="R092" n="0781a03"/>发此无上菩提道心。即能安住矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b19"/><lb ed="R092" n="0781a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b1901">不应住色生心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b1907" cb:place="inline">不应住著于色相。而萌可好之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b20"/><lb ed="R092" n="0781a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b2001">不应住声香味触法生心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b2011" cb:place="inline">不当住著于声香味触 <lb ed="X" n="0718b21"/><lb ed="R092" n="0781a06"/>法。而起可欲之念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b22"/><lb ed="R092" n="0781a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718b2201">应生无所住心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718b2207" cb:place="inline">当于无所住者。而生其心。则此心 <lb ed="X" n="0718b23"/><lb ed="R092" n="0781a08"/>圆通无碍。真纯无欲。非一切相之所繫缚。应生无 <lb ed="X" n="0718b24"/><lb ed="R092" n="0781a09"/>所住六尘等相之心。方得此心人欲净尽。圆通无 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0718c" n="0718c"/> <lb ed="X" n="0718c01"/><lb ed="R092" n="0781a10"/>碍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c02"/><lb ed="R092" n="0781a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0201">若心有住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0205" cb:place="inline">若心于六尘上。有一住著。便落他窠臼。 <lb ed="X" n="0718c03"/><lb ed="R092" n="0781a12"/>不能脱洒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c04"/><lb ed="R092" n="0781a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0401">即为非住。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0405" cb:place="inline">则所住不是菩萨住处。<persName>佛</persName>因以心有所 <lb ed="X" n="0718c05"/><lb ed="R092" n="0781a14"/>住。即为非住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c06"/><lb ed="R092" n="0781a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0601">是故<persName>佛</persName>说菩萨心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0608" cb:place="inline"><persName>佛</persName>自谓。我说菩萨心者。本虚而 <lb ed="X" n="0718c07"/><lb ed="R092" n="0781a16"/>明。若住色而为运用。此心不为觉矣。是故<persName>佛</persName>一向 <lb ed="X" n="0718c08"/><lb ed="R092" n="0781a17"/>说菩萨心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c09"/><lb ed="R092" n="0781a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c0901">不应住色佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c0907" cb:place="inline">所以不住色佈施也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c10"/><lb ed="R092" n="0781b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1001">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1004" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c11"/><lb ed="R092" n="0781b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1101">菩萨为利益一切众生故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1111" cb:place="inline">菩萨因众生。而起大悲。 <lb ed="X" n="0718c12"/><lb ed="R092" n="0781b03"/>因于大悲。而生菩萨心。因菩萨心。而成<persName>佛</persName>果。菩萨 <lb ed="X" n="0718c13"/><lb ed="R092" n="0781b04"/>所以必欲利益一切众生故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c14"/><lb ed="R092" n="0781b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1401">应如是佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1406" cb:place="inline">应如是不住相佈施也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c15"/><lb ed="R092" n="0781b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1501"><persName>如来</persName>说一切诸相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1508" cb:place="inline"><persName>如来</persName>说離相佈施。何有诸相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c16"/><lb ed="R092" n="0781b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1601">即是非相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1605" cb:place="inline">故非相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c17"/><lb ed="R092" n="0781b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1701">又说一切众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1707" cb:place="inline">又说一切众生者。以心有四相。名 <lb ed="X" n="0718c18"/><lb ed="R092" n="0781b09"/>为众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c19"/><lb ed="R092" n="0781b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c1901">即非众生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c1905" cb:place="inline">若能约<anchor xml:id="nkr_note_add_0718c1901" n="0718c1901"/><anchor xml:id="beg0718c1901" n="0718c1901"/>己<anchor xml:id="end0718c1901"/>迴光。妄心自離。即无众生可 <lb ed="X" n="0718c20"/><lb ed="R092" n="0781b11"/>得。故非众生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c21"/><lb ed="R092" n="0781b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c2101">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c2104" cb:place="inline"><persName>佛</persName>恐人闻此经之言。便生惊怖畏惧。不能 <lb ed="X" n="0718c22"/><lb ed="R092" n="0781b13"/>成就。乃开导之。故呼须菩提曰。<persName>佛</persName>说无相无住之 <lb ed="X" n="0718c23"/><lb ed="R092" n="0781b14"/>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c24"/><lb ed="R092" n="0781b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0718c2401"><persName>如来</persName>是真语者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0718c2407" cb:place="inline">我<persName>如来</persName>所说般若波罗蜜法。皆无 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0719a" n="0719a"/> <lb ed="X" n="0719a01"/><lb ed="R092" n="0781b16"/>上菩提。了悟本性。<persName>如来</persName>是真而不妄之语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a02"/><lb ed="R092" n="0781b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0201">实语者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0204" cb:place="inline">实而不虚之语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a03"/><lb ed="R092" n="0781b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0301">如语者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0304" cb:place="inline">默契真常之理。如如不变之语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a04"/><lb ed="R092" n="0782a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0401">不诳语者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0405" cb:place="inline">所言者至诚。非欺诳之语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a05"/><lb ed="R092" n="0782a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0501">不异语者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0505" cb:place="inline">所论者至正。非异常之论。不过欲人自 <lb ed="X" n="0719a06"/><lb ed="R092" n="0782a03"/>性自悟之语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a07"/><lb ed="R092" n="0782a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0701">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0704" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a08"/><lb ed="R092" n="0782a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a0801"><persName>如来</persName>所得法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a0806" cb:place="inline"><persName>如来</persName>所得证<persName>如来</persName>之法。欲言其实。则 <lb ed="X" n="0719a09"/><lb ed="R092" n="0782a06"/>无形可见。无相可得。欲言其虚。则智无不遍。用无 <lb ed="X" n="0719a10"/><lb ed="R092" n="0782a07"/>不周。无相而相。无得而得。实而不实。虚而不虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a11"/><lb ed="R092" n="0782a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1101">此法无实无虚。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1107" cb:place="inline">欲言其实。则无形可见。无相可得。 <lb ed="X" n="0719a12"/><lb ed="R092" n="0782a09"/>欲言其虚。则智无不遍。用无不周。无相而相。无得 <lb ed="X" n="0719a13"/><lb ed="R092" n="0782a10"/>而得。实而不实。虚而不虚。中庸曰。君子之道费而 <lb ed="X" n="0719a14"/><lb ed="R092" n="0782a11"/>隐。正此谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a15"/><lb ed="R092" n="0782a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1501">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1504" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。凡修行菩萨者。当悟真空。 <lb ed="X" n="0719a16"/><lb ed="R092" n="0782a13"/>不宜有所住著。以为运用也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a17"/><lb ed="R092" n="0782a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1701">若菩萨心住于法。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1708" cb:place="inline">若菩萨心中。明知法不应住。至 <lb ed="X" n="0719a18"/><lb ed="R092" n="0782a15"/>行施时。力不自由。依然住于法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a19"/><lb ed="R092" n="0782a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a1901">而行佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a1905" cb:place="inline">而行佈施。则无明障碍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a20"/><lb ed="R092" n="0782a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2001">如人入暗。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2005" cb:place="inline">如人入暗室之中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a21"/><lb ed="R092" n="0782a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2101">即无所见。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2105" cb:place="inline">昏焉而一无所见。则妄心何由而降。觉 <lb ed="X" n="0719a22"/><lb ed="R092" n="0782b01"/>心安得而住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a23"/><lb ed="R092" n="0782b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2301">若菩萨心。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2305" cb:place="inline">若菩萨心中。既知法不应住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a24"/><lb ed="R092" n="0782b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719a2401">不住法而行佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719a2408" cb:place="inline">即不住法。而行佈施于外。此则 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0719b" n="0719b"/> <lb ed="X" n="0719b01"/><lb ed="R092" n="0782b04"/>金刚眼。然般若灯。圆悟<persName>如来</persName>洞达无碍。乃无上真 <lb ed="X" n="0719b02"/><lb ed="R092" n="0782b05"/>性自见也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b03"/><lb ed="R092" n="0782b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0301">如人有目。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0305" cb:place="inline">如人本有眼目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b04"/><lb ed="R092" n="0782b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0401">日光明照。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0405" cb:place="inline">又得日光明照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b05"/><lb ed="R092" n="0782b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0501">见种种色。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0505" cb:place="inline">见种种色。了知一切妄境。而不为所缚。 <lb ed="X" n="0719b06"/><lb ed="R092" n="0782b09"/>则妄心自伏。而觉心自住矣。<persName>佛</persName>深见般若无相之 <lb ed="X" n="0719b07"/><lb ed="R092" n="0782b10"/>法。实足以感发人之善心。惩戒人之恶意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b08"/><lb ed="R092" n="0782b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0801">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0804" cb:place="inline">故呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b09"/><lb ed="R092" n="0782b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b0901">当来之世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b0905" cb:place="inline">当<persName>如来</persName>灭後五百岁之世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b10"/><lb ed="R092" n="0782b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1001">若有善男子善女人能于此经受持读诵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1017" cb:place="inline">设若有 <lb ed="X" n="0719b11"/><lb ed="R092" n="0782b14"/>善男子善女人。能奉受而持守于心。读诵而玩味 <lb ed="X" n="0719b12"/><lb ed="R092" n="0782b15"/>其義。不为诸境所触。自能去恶而为善。離相以布 <lb ed="X" n="0719b13"/><lb ed="R092" n="0782b16"/>施。離相而忍辱。<persName>如来</persName>色相。虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0719b1301" n="0719b1301"/><anchor xml:id="beg0719b1301" n="0719b1301"/>已<anchor xml:id="end0719b1301"/>涅槃。而<persName>如来</persName>法性。 <lb ed="X" n="0719b14"/><lb ed="R092" n="0782b17"/>常存不昧。洞鉴无遗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b15"/><lb ed="R092" n="0782b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1501">即为<persName>如来</persName>以<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1509" cb:place="inline">即到菩提觉位。为自性<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0719b16"/><lb ed="R092" n="0783a01"/><persName>佛</persName>。以智慧淸净之目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b17"/><lb ed="R092" n="0783a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1701">悉知是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1705" cb:place="inline">去恶而为善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b18"/><lb ed="R092" n="0783a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b1801">悉见是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b1805" cb:place="inline">不住相以佈施。不住相而忍辱。<persName>如来</persName>本 <lb ed="X" n="0719b19"/><lb ed="R092" n="0783a04"/>大悲。救度众生之心。唯善人更加护祐。自阴庇默 <lb ed="X" n="0719b20"/><lb ed="R092" n="0783a05"/>相。使是人。满其所愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719b21"/><lb ed="R092" n="0783a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719b2101">皆得成就无量无边功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719b2111" cb:place="inline">此人皆得成就无量无 <lb ed="X" n="0719b22"/><lb ed="R092" n="0783a07"/>边见性之功德。周法界而无方。历万劫而常在。岂 <lb ed="X" n="0719b23"/><lb ed="R092" n="0783a08"/>有限量边哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0719b24"/><lb ed="R092" n="0783a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">持经功德分第十五</cb:mulu><head>〇持经功德分第十五</head><p xml:id="pX25p0719b2410" cb:place="inline">受持是经。功德无量。故谓 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0719c" n="0719c"/> <lb ed="X" n="0719c01"/><lb ed="R092" n="0783a10"/>持经功德分。</p> <lb ed="X" n="0719c02"/><lb ed="R092" n="0783a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c0201">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c0204" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。我谓昔为歌利王。割截身 <lb ed="X" n="0719c03"/><lb ed="R092" n="0783a12"/>体时。不过引往昔所历之境。以证明无我人众生 <lb ed="X" n="0719c04"/><lb ed="R092" n="0783a13"/>寿者四相。始能忍辱无嗔。而得自性之淸净。非教 <lb ed="X" n="0719c05"/><lb ed="R092" n="0783a14"/>人捨身以求<persName>佛</persName>也。且<persName>佛</persName>于屡劫。皆无此四相。方能 <lb ed="X" n="0719c06"/><lb ed="R092" n="0783a15"/>造入。割无所割。截无所截。虽身被节节肢解。以无 <lb ed="X" n="0719c07"/><lb ed="R092" n="0783a16"/>嗔念。其身仍还复如故。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0719c0701" n="0719c0701"/><anchor xml:id="beg0719c0701" n="0719c0701"/>已<anchor xml:id="end0719c0701"/>到<persName>佛</persName>之境界。谁能若 <lb ed="X" n="0719c08"/><lb ed="R092" n="0783a17"/>此。<persName>佛</persName>恐人闻此割截身体之说。反起疑惑难信之 <lb ed="X" n="0719c09"/><lb ed="R092" n="0783a18"/>心。致住畏怖退悔之念。又恐执迷之人。执著捨身 <lb ed="X" n="0719c10"/><lb ed="R092" n="0783b01"/>之说。徒以身命佈施。而于自<anchor xml:id="nkr_note_add_0719c1001" n="0719c1001"/><anchor xml:id="beg0719c1001" n="0719c1001"/>己<anchor xml:id="end0719c1001"/>心性。与他人心性。 <lb ed="X" n="0719c11"/><lb ed="R092" n="0783b02"/>毫无利益。故呼须菩提。我试将以身佈施者而较。 <lb ed="X" n="0719c12"/><lb ed="R092" n="0783b03"/>则可知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719c13"/><lb ed="R092" n="0783b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1301">若有善男子善女人初日分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1312" cb:place="inline">设有善男子善女人。 <lb ed="X" n="0719c14"/><lb ed="R092" n="0783b05"/>于一日之中。自旦至辰时。为初日分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719c15"/><lb ed="R092" n="0783b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1501">以恒河沙等身佈施中日分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1512" cb:place="inline">自辰至未时。为中日 <lb ed="X" n="0719c16"/><lb ed="R092" n="0783b07"/>分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719c17"/><lb ed="R092" n="0783b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1701">复以恒河沙等身佈施後日分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1713" cb:place="inline">自未至戌时。为後 <lb ed="X" n="0719c18"/><lb ed="R092" n="0783b09"/>日分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719c19"/><lb ed="R092" n="0783b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c1901">亦以恒河沙等身佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c1910" cb:place="inline">莫谓一人止一身。安得有 <lb ed="X" n="0719c20"/><lb ed="R092" n="0783b11"/>恒河沙等之身。于一日三时佈施。设即有无数之 <lb ed="X" n="0719c21"/><lb ed="R092" n="0783b12"/>身。每日三时佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719c22"/><lb ed="R092" n="0783b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c2201">如是无量百千万亿劫以身佈施。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c2214" cb:place="inline">至于无量数劫。 <lb ed="X" n="0719c23"/><lb ed="R092" n="0783b14"/>则无量福报。曷可勝言。然止能受世间顽福耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719c24"/><lb ed="R092" n="0783b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0719c2401">若复有人闻此经典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0719c2409" cb:place="inline">若有人闻此般若无相之经 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0720a" n="0720a"/> <lb ed="X" n="0720a01"/><lb ed="R092" n="0783b16"/>典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a02"/><lb ed="R092" n="0783b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a0201">信心不逆其福勝彼。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a0209" cb:place="inline">信自心本来淸净。而不著四 <lb ed="X" n="0720a03"/><lb ed="R092" n="0783b18"/>相。以悖逆于初心。其福勝彼以身佈施者。多而且 <lb ed="X" n="0720a04"/><lb ed="R092" n="0784a01"/>久也。盖以身佈施者。虽多而且久。乃希求成<persName>佛</persName>。住 <lb ed="X" n="0720a05"/><lb ed="R092" n="0784a02"/>相佈施也。设若经典无相之法。信心淸净。不著四 <lb ed="X" n="0720a06"/><lb ed="R092" n="0784a03"/>相。以悖逆于心。则心见性明。万事同归。岂不勝彼 <lb ed="X" n="0720a07"/><lb ed="R092" n="0784a04"/>恒河沙等身佈施者。执相迷心之福哉。闻信不逆。 <lb ed="X" n="0720a08"/><lb ed="R092" n="0784a05"/>尙勝彼恒河沙等身佈施之福。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a09"/><lb ed="R092" n="0784a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a0901">何况书写。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a0905" cb:place="inline">何况自书写其章句。而寻译其言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a10"/><lb ed="R092" n="0784a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1001">受持读诵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1005" cb:place="inline">受持读诵。而解悟其理。读者。一身之中。 <lb ed="X" n="0720a11"/><lb ed="R092" n="0784a08"/>手眼心意。皆具般若。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a12"/><lb ed="R092" n="0784a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1201">为人解说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1205" cb:place="inline">又以是经。与人解说其義。则不徒自明 <lb ed="X" n="0720a13"/><lb ed="R092" n="0784a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0720a1301" n="0720a1301"/><anchor xml:id="beg0720a1301" n="0720a1301"/>己<anchor xml:id="end0720a1301"/>性。且教人各各见性。善根纯熟。利益无穷。其福 <lb ed="X" n="0720a14"/><lb ed="R092" n="0784a11"/>又无有限量哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a15"/><lb ed="R092" n="0784a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1501">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1504" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。若能明此法门。即见性成 <lb ed="X" n="0720a16"/><lb ed="R092" n="0784a13"/><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a17"/><lb ed="R092" n="0784a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1701">以要言之。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1705" cb:place="inline">我只得以要言。而说其義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a18"/><lb ed="R092" n="0784a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a1801">是经有不可思议。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a1808" cb:place="inline">则此般若真经。有不可以凡心 <lb ed="X" n="0720a19"/><lb ed="R092" n="0784a16"/>测度。亦不可以浅言拟议。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a20"/><lb ed="R092" n="0784a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2001">不可称量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2005" cb:place="inline">不可称赞而度量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a21"/><lb ed="R092" n="0784a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2101">无边功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2105" cb:place="inline">则此功德之无边际。虽赞歎。所不及矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a22"/><lb ed="R092" n="0784b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2201"><persName>如来</persName>为发大乘者说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2209" cb:place="inline"><persName>如来</persName>为启发大乘者说。欲以 <lb ed="X" n="0720a23"/><lb ed="R092" n="0784b02"/>载度一切众生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a24"/><lb ed="R092" n="0784b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720a2401">为发最上乘者说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720a2408" cb:place="inline">为启发最上乘者说。欲以兼载 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0720b" n="0720b"/> <lb ed="X" n="0720b01"/><lb ed="R092" n="0784b04"/>度诸菩萨也。如此之法。唯大乘之根器。方能持诵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b02"/><lb ed="R092" n="0784b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0201">若有人能受持读诵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0209" cb:place="inline">若有人能奉受持守于心。读 <lb ed="X" n="0720b03"/><lb ed="R092" n="0784b06"/>诵研穷其義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b04"/><lb ed="R092" n="0784b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0401">廣为人说<persName>如来</persName>悉知是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0411" cb:place="inline">具大乘之智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b05"/><lb ed="R092" n="0784b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0501">悉见是人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0505" cb:place="inline">具大乘上乘之根器。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b06"/><lb ed="R092" n="0784b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0601">皆得成就不可量不可称无有边不可思议功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b07"/><lb ed="R092" n="0784b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0701">此人既成就功德。是莫大之功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b08"/><lb ed="R092" n="0784b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b0801">如是人等。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b0805" cb:place="inline">受持读诵。以明心。廣为人说。以利众。以 <lb ed="X" n="0720b09"/><lb ed="R092" n="0784b12"/>先觉。觉後觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b10"/><lb ed="R092" n="0784b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1001">即为荷担<persName>如来</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1007" cb:place="inline">即能以身挺。然任此大道。揹负为 <lb ed="X" n="0720b11"/><lb ed="R092" n="0784b14"/>荷。肩挑为担。言无上菩提至重之任。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b12"/><lb ed="R092" n="0784b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1201">阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1210" cb:place="inline">将<persName>如来</persName>阿耨菩提之法。荷 <lb ed="X" n="0720b13"/><lb ed="R092" n="0784b16"/>担无遗。则自觉觉他。觉行圆满。功德寧有涯哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b14"/><lb ed="R092" n="0784b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1401">何以故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1404" cb:place="inline">我何以故。谓此人荷担无上菩提之任。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b15"/><lb ed="R092" n="0784b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1501">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1504" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。盖是人如非大乘上乘根 <lb ed="X" n="0720b16"/><lb ed="R092" n="0785a01"/>器。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b17"/><lb ed="R092" n="0785a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1701">若乐小法者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1706" cb:place="inline">或乐小乘法者。局于见闻之小乐者。 <lb ed="X" n="0720b18"/><lb ed="R092" n="0785a03"/>喜好也。小法者。钝根之人。志意不劣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b19"/><lb ed="R092" n="0785a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b1901">著我见人见众生见寿者见。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b1912" cb:place="inline">不免有人等见之私。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b20"/><lb ed="R092" n="0785a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2001">则于此经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2005" cb:place="inline">即于般若无相之经。必不相合。既与道 <lb ed="X" n="0720b21"/><lb ed="R092" n="0785a06"/>违而不相合。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b22"/><lb ed="R092" n="0785a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2201">不能听受读诵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2207" cb:place="inline">则自<anchor xml:id="nkr_note_add_0720b2201" n="0720b2201"/><anchor xml:id="beg0720b2201" n="0720b2201"/>己<anchor xml:id="end0720b2201"/>不能听受读诵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b23"/><lb ed="R092" n="0785a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2301">为人解说。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2305" cb:place="inline">又何为人解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b24"/><lb ed="R092" n="0785a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720b2401">须菩提在在处处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720b2408" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提。此经功德。能持读 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0720c" n="0720c"/> <lb ed="X" n="0720c01"/><lb ed="R092" n="0785a10"/>诵。廣为人说者。其功之大。其德之多。固不待言。即 <lb ed="X" n="0720c02"/><lb ed="R092" n="0785a11"/>无论城邑市廛。山陬僻壤。厅堂内室。楼阁亭院。舟 <lb ed="X" n="0720c03"/><lb ed="R092" n="0785a12"/>车旅邸。在在处处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c04"/><lb ed="R092" n="0785a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0401">若有此经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0405" cb:place="inline">若有此持经之人。则功德素著。如摩尼 <lb ed="X" n="0720c05"/><lb ed="R092" n="0785a14"/>宝瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c06"/><lb ed="R092" n="0785a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0601">一切世间天人阿修罗。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0610" cb:place="inline">一切世间。天道。人道。阿修 <lb ed="X" n="0720c07"/><lb ed="R092" n="0785a16"/>罗道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c08"/><lb ed="R092" n="0785a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0801">所<persName>应供</persName>养。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0805" cb:place="inline">皆<persName>应供</persName>养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c09"/><lb ed="R092" n="0785a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c0901">当知此处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c0905" cb:place="inline">当知经在之处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c10"/><lb ed="R092" n="0785b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1001">即为是塔。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1005" cb:place="inline">即为<persName>如来</persName>真身舍利宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c11"/><lb ed="R092" n="0785b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1101">皆应恭敬。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1105" cb:place="inline">谁肯生一慢心。而不恭敬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c12"/><lb ed="R092" n="0785b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1201">作礼围绕。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1205" cb:place="inline">必作礼而玉体投地。围绕而大众之归 <lb ed="X" n="0720c13"/><lb ed="R092" n="0785b04"/>依。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c14"/><lb ed="R092" n="0785b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1401">以诸花香。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1405" cb:place="inline">以诸宝华妙香。如花严经所谓。阇提华 <lb ed="X" n="0720c15"/><lb ed="R092" n="0785b06"/>香。茉莉花香。靑莲。白莲。赤莲花香等类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c16"/><lb ed="R092" n="0785b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c1601">而散其处。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c1605" cb:place="inline">而佈散于经在之处。夫<persName>佛</persName>经在处。即感 <lb ed="X" n="0720c17"/><lb ed="R092" n="0785b08"/>动天人阿修罗如是之恭敬供养。又何况受持廣 <lb ed="X" n="0720c18"/><lb ed="R092" n="0785b09"/>为人说者。寧有不得无量无边之功德乎。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0720c19"/><lb ed="R092" n="0785b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">能净业障分第十六</cb:mulu><head>〇能净业障分第十六</head><p xml:id="pX25p0720c1910" cb:place="inline">金刚般若经。能除三世罪 <lb ed="X" n="0720c20"/><lb ed="R092" n="0785b11"/>业。如云假饶造罪过山嶽。只须妙法两三行。故谓 <lb ed="X" n="0720c21"/><lb ed="R092" n="0785b12"/>能净业障分。</p> <lb ed="X" n="0720c22"/><lb ed="R092" n="0785b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0720c2201">复次须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0720c2206" cb:place="inline"><persName>如来</persName>于复次。呼须菩提曰。我谓此经 <lb ed="X" n="0720c23"/><lb ed="R092" n="0785b14"/>功德。不唯受持读诵者。所得福德无量无边。即在 <lb ed="X" n="0720c24"/><lb ed="R092" n="0785b15"/>在处处。若有此经者。一切天人。皆应恭敬供养如 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0721a" n="0721a"/> <lb ed="X" n="0721a01"/><lb ed="R092" n="0785b16"/>是之勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a02"/><lb ed="R092" n="0785b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0201">若善男子善女人。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0208" cb:place="inline">设若有善男子善女人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a03"/><lb ed="R092" n="0785b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0301">受持读诵此经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0307" cb:place="inline">既能受持读诵此经。真可敬重也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a04"/><lb ed="R092" n="0786a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0401">若为人轻贱。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0406" cb:place="inline">真可尊贵。而反为人轻贱。其何故哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a05"/><lb ed="R092" n="0786a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0501">是人先世罪业。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0507" cb:place="inline">盖此人必是从前未曾得闻此经 <lb ed="X" n="0721a06"/><lb ed="R092" n="0786a03"/>之时。著于四相。住于六尘。故有罪过业缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a07"/><lb ed="R092" n="0786a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a0701">应堕恶道。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a0705" cb:place="inline">当堕于恶境下流之地。今世雷诛法诛 <lb ed="X" n="0721a08"/><lb ed="R092" n="0786a05"/>鬼诛等恶道缘。因受持读诵此经。得以轻报。而偿 <lb ed="X" n="0721a09"/><lb ed="R092" n="0786a06"/>重罪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a10"/><lb ed="R092" n="0786a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1001">以今世人轻贱故。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1008" cb:place="inline">所以轻贱不恭敬供养故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a11"/><lb ed="R092" n="0786a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1101">先世罪业。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1105" cb:place="inline">今既持经。而真性圆明。是本来无一物。 <lb ed="X" n="0721a12"/><lb ed="R092" n="0786a09"/>何处有尘埃已前之罪业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a13"/><lb ed="R092" n="0786a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1301">即为消灭。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1305" cb:place="inline">即消灭矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a14"/><lb ed="R092" n="0786a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a1401">当得阿耨多罗三藐三菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a1412" cb:place="inline">若能精进。不已不唯。 <lb ed="X" n="0721a15"/><lb ed="R092" n="0786a12"/>先世罪业。悉皆消灭。当得无上正等菩提之果。此 <lb ed="X" n="0721a16"/><lb ed="R092" n="0786a13"/>经功德。灭罪消愆。迎祥迪吉之福。莫可比议。而较 <lb ed="X" n="0721a17"/><lb ed="R092" n="0786a14"/>勝者也。世者三十年。为一世也。恶道犹恶境也。小 <lb ed="X" n="0721a18"/><lb ed="R092" n="0786a15"/>而忧辱。大而死亡。皆是也。六祖曰。约理而言。先世 <lb ed="X" n="0721a19"/><lb ed="R092" n="0786a16"/>即前念妄心。今世即是後念觉心。以後念觉心。轻 <lb ed="X" n="0721a20"/><lb ed="R092" n="0786a17"/>贱前念妄心。妄不能住。故云先世罪业。即为消灭。 <lb ed="X" n="0721a21"/><lb ed="R092" n="0786a18"/>妄念既灭。罪业不成。即得菩提。又曰。以先世今世。 <lb ed="X" n="0721a22"/><lb ed="R092" n="0786b01"/>作前念後念。真确论也。不可把先世後世。认作前 <lb ed="X" n="0721a23"/><lb ed="R092" n="0786b02"/>生後生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a24"/><lb ed="R092" n="0786b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721a2401">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721a2404" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。我云宝施身施。皆不能较 <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0721b" n="0721b"/> <lb ed="X" n="0721b01"/><lb ed="R092" n="0786b04"/>勝于受持闻信此经之功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b02"/><lb ed="R092" n="0786b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0201">我念过去。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0205" cb:place="inline">我今忆念。于我往昔未发菩提心。时<anchor xml:id="nkr_note_add_0721b0201" n="0721b0201"/><anchor xml:id="beg0721b0201" n="0721b0201"/>已<anchor xml:id="end0721b0201"/> <lb ed="X" n="0721b03"/><lb ed="R092" n="0786b06"/>发菩提心时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b04"/><lb ed="R092" n="0786b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0401">无量阿僧祇劫。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0407" cb:place="inline">梵语阿僧祇。此云无央数。梵语那 <lb ed="X" n="0721b05"/><lb ed="R092" n="0786b08"/>由他。此云一万万劫者世也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b06"/><lb ed="R092" n="0786b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0601">于燃灯<persName>佛</persName>前。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0606" cb:place="inline">及至于燃灯<persName>佛</persName>前。受记之时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b07"/><lb ed="R092" n="0786b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0701">得値八百四千万亿。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0709" cb:place="inline">约计得値八百四千万亿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b08"/><lb ed="R092" n="0786b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b0801">那由他诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b0806" cb:place="inline">即无量阿僧祇劫中。所遇之诸<persName>佛</persName>也。 <lb ed="X" n="0721b09"/><lb ed="R092" n="0786b12"/>今以八百四千万亿。而计那他者。极言所遇之<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0721b10"/><lb ed="R092" n="0786b13"/>多也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b11"/><lb ed="R092" n="0786b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1101">悉皆供养承事。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1107" cb:place="inline">我悉皆如意奉赡。以供养顺命。侍 <lb ed="X" n="0721b12"/><lb ed="R092" n="0786b15"/>使以承事。所遇一一诸<persName>佛</persName>。我皆一一供养事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b13"/><lb ed="R092" n="0786b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1301">无空过者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1305" cb:place="inline">无有空过一处。而不供承者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b14"/><lb ed="R092" n="0786b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1401">若复有人于後末世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1409" cb:place="inline">値人心险薄世道浇漓之时。 <lb ed="X" n="0721b15"/><lb ed="R092" n="0786b18"/>彼独超群拔类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b16"/><lb ed="R092" n="0787a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b1601">能受持读诵此经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b1608" cb:place="inline">谓法久弊生。波尘炽盛。人根浅 <lb ed="X" n="0721b17"/><lb ed="R092" n="0787a02"/>薄之世。况无相无为之经。<persName>佛</persName>悟违世之道。率多憎 <lb ed="X" n="0721b18"/><lb ed="R092" n="0787a03"/>嫉。谁能信顺。今日能受能持。能读能诵。其犹火裡 <lb ed="X" n="0721b19"/><lb ed="R092" n="0787a04"/>莲花。故不可等闲论也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b20"/><lb ed="R092" n="0787a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2001">所得功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2005" cb:place="inline">以是功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b21"/><lb ed="R092" n="0787a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2101">于我所供养诸<persName>佛</persName>功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2110" cb:place="inline">挍量我供<persName>佛</persName>之功德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b22"/><lb ed="R092" n="0787a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2201">百分不及一。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2206" cb:place="inline">百分不及受持读诵此经功德之一 <lb ed="X" n="0721b23"/><lb ed="R092" n="0787a08"/>分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721b24"/><lb ed="R092" n="0787a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721b2401">千万亿分。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721b2405" cb:place="inline">即以我所供<persName>佛</persName>千万亿分之功德。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X25.0502.0721c" n="0721c"/> <lb ed="X" n="0721c01"/><lb ed="R092" n="0787a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0101">乃至算数譬喩所不能及。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0111" cb:place="inline">乃至算数之多。譬喩之 <lb ed="X" n="0721c02"/><lb ed="R092" n="0787a11"/>廣。皆不及持经功德之一分也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c03"/><lb ed="R092" n="0787a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0301">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0304" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c04"/><lb ed="R092" n="0787a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0401">若善男子善女人于後末世。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0412" cb:place="inline">于後末法之时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c05"/><lb ed="R092" n="0787a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0501">有受持读诵此经。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0508" cb:place="inline">有能受持其理。读诵其言。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c06"/><lb ed="R092" n="0787a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0601">所得功德。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0605" cb:place="inline">所得无量功德。必无疑矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c07"/><lb ed="R092" n="0787a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0701">我若具说者。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0706" cb:place="inline">我若再尽言其详。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c08"/><lb ed="R092" n="0787a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0801">或有人闻。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0805" cb:place="inline">或有钝根之人。闻之起惊怖畏惧之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c09"/><lb ed="R092" n="0787a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c0901">心即狂乱。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c0905" cb:place="inline">狂焉而无定持。乱焉而无定见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c10"/><lb ed="R092" n="0787b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1001">狐疑不信。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1005" cb:place="inline">辗转如狐之疑惑不信受。盖不知此经 <lb ed="X" n="0721c11"/><lb ed="R092" n="0787b02"/>之妙故也。具者尽也。狐是兽名。野豻其性多疑。果 <lb ed="X" n="0721c12"/><lb ed="R092" n="0787b03"/>者功有所成。报者理有所验。非今生後世果报之 <lb ed="X" n="0721c13"/><lb ed="R092" n="0787b04"/>说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c14"/><lb ed="R092" n="0787b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1401">须菩提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1404" cb:place="inline"><persName>佛</persName>呼须菩提曰。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c15"/><lb ed="R092" n="0787b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1501">当知是经義。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1506" cb:place="inline">当知此经之義理。乃真空无相。最上 <lb ed="X" n="0721c16"/><lb ed="R092" n="0787b07"/>一乘。不可以心思。言议探其底蕴也。至于究竟。一 <lb ed="X" n="0721c17"/><lb ed="R092" n="0787b08"/>受持读诵之间。先世之罪业消灭。无量之功德。难 <lb ed="X" n="0721c18"/><lb ed="R092" n="0787b09"/>及此果。实报验者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721c19"/><lb ed="R092" n="0787b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX25p0721c1901">不可思议果报亦不可思议。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX25p0721c1912" cb:place="inline">又岂可以思议之哉 <lb ed="X" n="0721c20"/><lb ed="R092" n="0787b11"/>真极盛而无以加也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0721c21"/><lb ed="R092" n="0787b12"/> <lb ed="X" n="0721c22"/><lb ed="R092" n="0787b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经註讲卷上</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0703b0201" to="#end0703b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0703b1901" to="#end0703b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">弗</lem><rdg wit="#wit.orig"><persName>佛</persName></rdg></app> <app from="#beg0703c0101" to="#end0703c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0704a1701" to="#end0704a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">、</lem><rdg wit="#wit.orig"> </rdg></app> <app from="#beg0704c1001" to="#end0704c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0705a0301" to="#end0705a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705a0302" to="#end0705a0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705a0401" to="#end0705a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705a0601" to="#end0705a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705a0701" to="#end0705a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705a0702" to="#end0705a0702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0705a2101" to="#end0705a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0706c1901" to="#end0706c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707a1101" to="#end0707a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707a2201" to="#end0707a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0707b0901" to="#end0707b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0707b0902" to="#end0707b0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0708b0301" to="#end0708b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708c0401" to="#end0708c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0708c2201" to="#end0708c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709a2101" to="#end0709a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709a2201" to="#end0709a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709a2202" to="#end0709a2202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">住</lem><rdg wit="#wit.orig">往</rdg></app> <app from="#beg0709b1901" to="#end0709b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0709c0501" to="#end0709c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0709c0502" to="#end0709c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0710a1901" to="#end0710a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0712a1101" to="#end0712a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712a1501" to="#end0712a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712a2301" to="#end0712a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712b0401" to="#end0712b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712b0901" to="#end0712b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712b1501" to="#end0712b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0301" to="#end0712c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0901" to="#end0712c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714b1901" to="#end0714b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0714b2201" to="#end0714b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0714c0701" to="#end0714c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714c1001" to="#end0714c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716c1601" to="#end0716c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0717a0701" to="#end0717a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0717b1801" to="#end0717b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0717c1201" to="#end0717c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0718a0201" to="#end0718a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0718a0701" to="#end0718a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0718c1901" to="#end0718c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0719b1301" to="#end0719b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0719c0701" to="#end0719c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0719c1001" to="#end0719c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0720a1301" to="#end0720a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0720b2201" to="#end0720b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0721b0201" to="#end0721b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0703001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0703001">臣疑朕</note> <note n="0704001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0704001">脆疑绝</note> <note n="0704002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0704002">赎疑续</note> <note n="0707001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0707001">也疑包</note> <note n="0709001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0709001">基機音通</note> <note n="0710001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710001">云字疑衍</note> <note n="0710002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710002">正下疑脱觉字</note> <note n="0710003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710003">定无疑倒</note> <note n="0710004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0710004">取上疑脱不可二字</note> <note n="0711001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0711001">须疑宝</note> <note n="0711002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0711002">修疑德</note> <note n="0715001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0715001">感疑惑</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0703b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0703b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703b1901">弗【CB】，<persName>佛</persName>【卍续】</note> <note n="0703c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0703c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0704a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704a1701">［－］【CB】，［－］【卍续】</note> <note n="0704c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0704c1001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0705a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705a0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705a0702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a0702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0705a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0705a2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0706c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0706c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0707b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707b0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0707b0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0707b0902">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0708b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0708c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0708c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0708c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709a2202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709a2202">住【CB】，往【卍续】</note> <note n="0709b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0709c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0709c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0709c0502">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0710a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0710a1901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0712a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714b1901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0714b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714b2201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0714c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716c1601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0717a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0717b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0717c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0717c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0718a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0718a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718a0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0718c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718c1901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0719b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0719c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0719c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0719c1001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0720a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0720a1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0720b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0720b2201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0721b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0721b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>